Ders 7 · Aşama 1: Temeller
do / does / did ile sorular
BaşlangıçQuestions with do / does / did
Kalıp ve kullanım
do/does/did + özne + fiil — basit zamanlarda soru sormak
1.do / does / did ne zaman gerekir
Normal bir fiil (work, like, go, want…) içeren cümlede soru yapmak için o fiili başa alamazsın. Onun yerine do / does / did yardımcı fiili kullanılır.
| Zaman | Özne | Yardımcı fiil | Örnek |
|---|---|---|---|
| Geniş zaman | I / you / we / they | do | Do you like spicy food? |
| Geniş zaman | he / she / it | does | Does your brother drive? |
| Geçmiş zaman | bütün özneler | did | Did they call you? |
be, can, will, have got, should… olan cümlelerde do kullanılmaz — o fiili başa alman yeterli: Are you ready? Can she swim? Have you got a pen?
2.Kelime sırası
(Soru kelimesi) + do / does / did + özne + yalın fiil + cümlenin geri kalanı?
| Soru kelimesi | Yardımcı fiil | Özne | Fiil | … |
|---|---|---|---|---|
| Do | you | live | near here? | |
| Where | does | your sister | work? | |
| What time | did | you | get | home? |
| How often | do | they | visit | you? |
| Why | didn't | he | come? |
Yardımcı fiil zamanı ve şahsı taşır (does = geniş zaman, he/she/it; did = geçmiş zaman), bu yüzden asıl fiil her zaman yalın haldedir: Does she speak…? Did you see…?
3.Edatla (preposition) biten sorular
Günlük sorularda fiile ait olan edat genellikle cümlenin sonuna gider.
Who do you live with?
Kiminle yaşıyorsun?
Where does she come from?
Nereli?
What did you talk about?
Ne hakkında konuştunuz?
4.Olumsuz sorular
Şaşkınlığını göstermek ya da karşındakinin onaylamasını beklediğini belli etmek için don't / doesn't / didn't kullan.
Don't you like it?
Beğenmedin mi?
Why didn't you tell me?
Neden bana söylemedin?
5.who / what özne olduğunda
Eğer who / what eylemi yapan kişi ya da şeyse (yani özneyse), soruda do/does/did olmaz ve fiil normal cümledeki gibi kalır. “Özne ve nesne soruları” dersine de bak.
Who called you?
Seni kim aradı? (who = arayan kişi; Who did call you? değil)
Who did you call?
Kimi aradın? (who = aranan kişi)
What happened?
Ne oldu?
6.Sık yapılan hatalar
You like pho?Do you like pho?
Yazı dilinde yardımcı fiil gerekir (onu atlamak sadece samimi konuşmada olur).
Where she works?Where does she work?
does eksik ve kelime sırası yanlış.
Did you went out?Did you go out?
did'den sonra yalın hal gelir.
Do you can help me?Can you help me?
can ile do kullanılmaz.
Does she is a doctor?Is she a doctor?
be ile do kullanılmaz.
Örnekler
- Does your sister work in a bank now?
- How often do you eat out?
- Do you have a pen I can borrow?
- Do you like spicy food?
