“can / could” ile yetenek

Can + yalın fiil (to olmadan). Can bir modal fiildir: her özneyle aynı kalır, asla -s almaz ve sorularda do kullanılmaz.

💡can ile can't'i kulaktan ayırt etmek: olumlu cümlede can zayıf okunur /kən/ ve vurgu ondan sonraki fiile düşer (I can SWIM). Can't her zaman vurguludur: /kɑːnt/ (İngiliz) ya da /kænt/ (Amerikan) — I CAN'T swim.

1. Yetenek ve beceriler — bir şeyi yapmayı bilmek

• My grandma can speak French.

  Büyükannem Fransızca konuşabiliyor.

• I can't ride a motorbike.

  Motosiklet süremem.

2. Bir durumdaki olasılık — koşullar izin verdiğinde

• You can see the whole city from the rooftop.

  Çatıdan bütün şehri görebilirsin.

• We can't go out — it's pouring.

  Dışarı çıkamayız — bardaktan boşanırcasına yağıyor.

3. İzin istemek, izin vermek ve vermemek

• Can I sit here?

  Buraya oturabilir miyim?

• You can't park in front of the gate.

  Kapının önüne park edemezsin.

4. Birinden bir şey yapmasını istemek (samimi)

• Can you pass me the salt?

  Tuzu uzatır mısın?

İngilizcede see, hear, smell, taste, feel gibi duyu fiilleriyle ve remember, understand ile Continuous yerine çoğu zaman can kullanılır.

• I can hear music next door.

  Yan dairede çalan müziği duyuyorum. (I'm hearing değil)

• Can you smell something burning?

  Yanık kokusu alıyor musun?

Could = geçmişteki genel yetenek (bir dönem boyunca bir şeyi yapabilmek). Couldn't = bir şeyi yapamamak.

• She could read when she was four.

  Dört yaşındayken okuyabiliyordu.

• I couldn't sleep last night. It was too hot.

  Dün gece uyuyamadım. Hava çok sıcaktı.

Belirli bir seferde belirli bir şeyi başardığını söylemek için olumlu could değil, was / were able to ya da managed to kullan:

• The exam was hard, but I managed to finish it.

  Sınav zordu ama bitirmeyi başardım. (I could finish it değil)

• The fire spread quickly, but everyone was able to get out.

  Yangın hızla yayıldı ama herkes dışarı çıkabildi.

Olumsuz cümlede couldn't iki durum için de olur: I tried, but I couldn't open the jar.

Can'in sadece iki hali var: can ve could. “will can”, “to can” ya da “have could” diye bir şey yok. Böyle bir hale ihtiyacın olduğunda be able to kullan — sonraki derse bak.

• One day I'll be able to speak English fluently.

  Bir gün İngilizceyi akıcı konuşabileceğim.

• I'd love to be able to cook.

  Yemek yapabilmeyi çok isterdim.

• ✗He cans play the guitar.

  ✓He can play the guitar.

  can asla -s almaz.

• ✗I can to swim.

  ✓I can swim.

  can'den sonra to gelmez.

• ✗Do you can help me?

  ✓Can you help me?

  can ile do kullanma.

• ✗I will can come tomorrow.

  ✓I'll be able to come tomorrow.

  Gelecek zamanda will be able to kullanılır.

• ✗She can sings well.

  ✓She can sing well.

  can'den sonra yalın hal gelir.