Luyện nói tiếng Anh bằng Shadowing qua video: [TED - Vietsub] Cách giữ bình tĩnh trước áp lực - Daniel Levitin

Chọn chế độ luyện tập

Mỗi chế độ mở một phòng luyện tập toàn màn hình.

147 câu

Nếu các câu quá ngắn hoặc quá dài, hãy bấm Edit để chỉnh sửa.

Reviewer Gopalco A few years ago,

Người đánh giá Gopalco Cách đây vài năm,

I broke into my own house.

Tôi đã đột nhập vào chính nhà của mình.

I had just driven home, it was around midnight in the dead of Montreal winter, I'd been visiting my friend Jeff across town,

Tôi vừa lái xe về nhà, lúc đó khoảng nửa đêm, giữa mùa đông giá lạnh ở Montreal, tôi vừa đi thăm người bạn của mình là Jeff ở phía bên kia thành phố.

and the thermometer on the front porch read minus 40 degrees.

và chiếc nhiệt kế trên hiên nhà phía trước hiển thị âm 40 độ.

And don't bother asking if that's Celsius or Fahrenheit, minus 40 is where the two scales meet.

Và đừng mất công hỏi đó là độ Celsius hay Fahrenheit, âm 40 là điểm mà hai thang đo này gặp nhau.

It was very cold.

Trời rất lạnh.

And as I stood on the front porch fumbling in my pockets, I found I didn't have my keys.

Và khi tôi đứng ở hiên nhà trước, lục lọi trong các túi quần, tôi nhận ra mình không mang theo chìa khóa.

In fact, I could see them through the window, lying on the dining room table where I had left them, so I quickly ran around and tried all the other doors and windows, and they were locked tight.

Thật ra, tôi có thể thấy chúng qua cửa sổ, nằm trên bàn ăn nơi tôi đã để chúng, nên tôi nhanh chóng chạy vòng quanh và thử tất cả các cửa ra vào và cửa sổ khác, và chúng đều bị khóa chặt.

I thought about calling a locksmith.

Tôi đã nghĩ đến việc gọi thợ khóa.

At least I had my cell phone, but at midnight, it could take a while for a locksmith to show up and it was cold.

Ít nhất thì tôi còn có điện thoại di động, nhưng vào nửa đêm, thợ khóa có thể mất một lúc mới đến, và trời thì rất lạnh.

I couldn't go back to my friend Jeff's house for the night

Tôi đã không thể quay lại nhà của người bạn tôi Jeff để ở qua đêm.

because I had an early flight to Europe the next morning and I needed to get my passport and my suitcase.

vì tôi có chuyến bay sớm sang châu Âu vào sáng hôm sau và tôi cần lấy hộ chiếu cùng va li của mình.

So, desperate and freezing cold, I found a large rock and I broke through the basement window, cleared out the shards of glass,

Vì vậy, trong tuyệt vọng và lạnh cóng, tôi tìm được một tảng đá lớn rồi đập vỡ cửa sổ tầng hầm, dọn sạch các mảnh thủy tinh.

I crawled through, I found a piece of cardboard and taped it up over the opening,

Tôi bò qua đó, tìm được một tấm bìa cứng và dán nó lên trên cái lỗ đó.

figuring that in the morning on the way to the airport I could call my contractor and ask him to fix it.

tôi nghĩ rằng vào buổi sáng trên đường đến sân bay tôi có thể gọi cho nhà thầu của mình và nhờ anh ấy sửa chữa nó.

This was going to be expensive, but probably no more expensive than a middle-of-the-night locksmith, so I figured under the circumstances, I was coming out even.

Chuyện này chắc sẽ tốn kém, nhưng có lẽ không đắt hơn gọi thợ khóa giữa đêm, nên tôi nghĩ trong hoàn cảnh này thì tôi cũng không bị thiệt gì cả.

Now, I'm a neuroscientist by training, and I know a little bit about how the brain performs under stress.

Tôi là một nhà thần kinh học được đào tạo bài bản, và tôi hiểu một chút về cách bộ não hoạt động khi chịu căng thẳng.

It releases cortisol, that raises your heart rate, it modulates adrenaline levels, and it clouds your thinking.

Nó giải phóng cortisol, làm tăng nhịp tim, điều chỉnh nồng độ adrenaline và làm cho suy nghĩ của bạn trở nên mơ hồ.

So the next morning, when I woke up, on too little sleep, worrying about the hole in the window

Vì vậy, sáng hôm sau, khi tôi thức dậy với giấc ngủ không đủ, vẫn còn lo lắng về cái lỗ trên cửa sổ

and the mental note that I had to call my contractor

và ghi nhớ trong đầu rằng tôi phải gọi cho nhà thầu của mình

and the freezing temperatures and the meetings I had upcoming in Europe, and, you know, with all the cortisol in my brain,

và những nhiệt độ đóng băng, cùng với các cuộc họp mà tôi sắp tới sẽ tham dự ở châu Âu, và bạn biết đấy, với tất cả lượng cortisol trong não tôi,

my thinking was cloudy, but I didn't know it was cloudy because my thinking was cloudy.

suy nghĩ của tôi lúc đó mơ hồ, nhưng tôi lại không hề hay biết nó đang mơ hồ chính vì suy nghĩ của tôi đã mơ hồ từ trước.

And it wasn't until I got to the airport check-in counter that I realized I didn't have my passport.

Và mãi cho đến khi tôi đến quầy làm thủ tục ở sân bay, tôi mới nhận ra mình không mang theo hộ chiếu.

So I raced home in the snow and ice, 40 minutes, got my passport, raced back to the airport.

Vì vậy tôi đã chạy vội về nhà trong tuyết và băng giá, mất 40 phút, lấy hộ chiếu rồi lại chạy vội trở lại sân bay.

I made it just in time, but they had given away my seat to someone else, so I got stuck in the back of the plane next to the bathrooms, in a seat that wouldn't recline on an eight-hour flight.

Tôi đến đúng giờ, nhưng họ đã nhường ghế của tôi cho người khác, nên tôi phải ngồi ở phía sau máy bay cạnh nhà vệ sinh, trên một chiếc ghế không thể ngả lưng trong suốt chuyến bay tám tiếng.

Well, I had a lot of time to think during those eight hours of no sleep.

Chà, tôi đã có rất nhiều thời gian để suy nghĩ trong suốt tám tiếng không ngủ đó.

And I started wondering, are there things that I can do, systems that I can put into place that will prevent bad things from happening.

Và tôi bắt đầu tự hỏi, liệu có những việc tôi có thể làm, những hệ thống tôi có thể thiết lập để ngăn chặn những điều tồi tệ xảy ra không.

Or, at least if bad things happen, will minimize the likelihood of it being a total catastrophe.

Hoặc ít nhất là nếu những điều không tốt xảy ra, thì sẽ giảm thiểu khả năng đó trở thành một thảm họa toàn diện.

So I started thinking about that, but my thoughts didn't crystallize until about a month later.

Vì vậy tôi đã bắt đầu suy nghĩ về điều đó, nhưng suy nghĩ của tôi chỉ thực sự rõ ràng vào khoảng một tháng sau.

I was having dinner with my colleague Danny Kahneman, the Nobel Prize winner, and I somewhat embarrassedly told him about having broken my window and, you know, forgotten my passport.

Tôi đang ăn tối cùng đồng nghiệp của mình là Danny Kahneman, người đoạt giải Nobel, và tôi đã hơi ngượng ngùng kể cho anh ấy nghe về chuyện tôi đã làm vỡ cửa sổ và, bạn biết đấy, còn quên hộ chiếu của mình nữa.

And Danny shared with me that he'd been practicing something called prospective hindsight.

Và Danny chia sẻ với tôi rằng anh ấy đã thực hành một phương pháp gọi là nhìn lại từ tương lai.

It's something that he had gotten from the psychologist Gary Klein, who had written about it a few years before, also called the premortem.

Đó là một phương pháp mà ông ấy nhận được từ nhà tâm lý học Gary Klein, người đã viết về nó vài năm trước, còn được gọi là phương pháp premortem.

Now, you all know what the postmortem is.

Bây giờ, tất cả các bạn đều biết buổi họp phân tích sự cố là gì rồi.

Whenever there's a disaster, a team of experts come in and they try to figure out what went wrong, right?

Bất cứ khi nào có thảm họa xảy ra, một nhóm chuyên gia sẽ đến và họ cố gắng tìm hiểu xem đã có lỗi gì xảy ra, đúng không?

Well, in the premortem, Danny explained, you look ahead and you try to figure out all the things that could go wrong,

Chà, trong phương pháp phân tích trước khi xảy ra sự cố, Danny giải thích rằng bạn hãy nhìn về phía trước và cố gắng xác định tất cả những điều có thể diễn ra không đúng.

and then you try to figure out what you can do to prevent those things from happening or to minimize the damage.

và sau đó bạn cố gắng tìm ra những gì mình có thể làm để ngăn chặn những điều đó xảy ra hoặc giảm thiểu thiệt hại.

So what I want to talk to you about today are

Vậy thì điều tôi muốn nói với các bạn hôm nay là

some of the things we can do in the form of a premortem.

một số những điều chúng ta có thể thực hiện dưới dạng một cuộc phân tích trước khi xảy ra sự cố (premortem).

Some of them are obvious, some of them are not so obvious.

Một số trong số đó thì rõ ràng, còn một số khác thì không quá rõ ràng.

I'll start with the obvious ones.

Tôi sẽ bắt đầu với những điều hiển nhiên trước.

Around the home, designate a place for things that are easily lost.

Trong nhà, hãy dành một vị trí riêng cho những vật dụng dễ bị thất lạc.

Now, this sounds like common sense, and it is, but there's a lot of science to back this up, based on the way our spatial memory works.

Nghe có vẻ như là điều hiển nhiên, và thực sự là vậy, nhưng có rất nhiều bằng chứng khoa học chứng minh điều này, dựa trên cách thức hoạt động của trí nhớ không gian của chúng ta.

There's a structure in the brain called the hippocampus

Trong não có một cấu trúc gọi là hải mã.

that evolved over tens of thousands of years to keep track of the locations of important things, where the well is, where fish can be found,

đã tiến hóa qua hàng chục nghìn năm để theo dõi vị trí của những thứ quan trọng, như giếng nước ở đâu, nơi nào có cá,

that stand of fruit trees, where the friendly and enemy tribes live.

vườn cây ăn quả đó, nơi các bộ lạc thân thiện và kẻ thù sinh sống.

The hippocampus is the part of the brain that, in London, taxicab drivers, becomes enlarged.

Vùng hải mã là phần não bộ mà ở những người lái xe taxi ở London, phần này trở nên to lớn hơn.

It's the part of the brain that allows squirrels to find their nuts.

Đó là phần não giúp các con sóc tìm thấy hạt của chúng.

And if you're wondering, somebody actually did the experiment where they cut off the olfactory sense of the squirrels, and they could still find their nuts.

Và nếu bạn đang thắc mắc, thực tế đã có người thực hiện thí nghiệm trong đó họ loại bỏ khả năng khứu giác của những con sóc, và chúng vẫn có thể tìm thấy hạt của mình.

They weren't using smell, they were using the hippocampus, this exquisitely evolved mechanism in the brain for finding things.

Chúng không dùng khứu giác, mà chúng đang sử dụng hải mã, cơ chế tiến hóa tinh vi trong não bộ dùng để tìm kiếm mọi thứ.

But it's really good for things that don't move around much, not so good for things that move around.

Nhưng nó thực sự tốt cho những thứ không di chuyển nhiều, còn không tốt lắm cho những thứ thường xuyên di chuyển.

So this is why we lose car keys and reading glasses and passports.

Vậy đây là lý do tại sao chúng ta làm mất chìa khóa xe, kính đọc sách và hộ chiếu.

So in the home, designate a spot for your keys, a hook by the door, maybe a decorative bowl, for your passport,

Vì vậy, ở nhà, hãy dành một vị trí cố định cho chìa khóa của bạn, một cái móc cạnh cửa, có thể là một cái bát trang trí, cho hộ chiếu của bạn.

a particular drawer, for your reading glasses, a particular table.

một ngăn kéo riêng dành cho kính đọc sách của bạn, một cái bàn riêng.

If you designate a spot and you're scrupulous about it, your things will always be there when you look for them.

Nếu bạn quy định một vị trí nhất định và luôn tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc đó, đồ đạc của bạn sẽ luôn ở đúng nơi khi bạn tìm kiếm chúng.

What about travel?

Còn về du lịch thì sao?

Take a cell phone picture of your credit cards, your driver's license, your passport, mail it to yourself so it's in the cloud.

Hãy chụp ảnh thẻ tín dụng, bằng lái xe và hộ chiếu của bạn bằng điện thoại, rồi gửi ảnh cho chính mình để chúng được lưu trữ trên đám mây.

If these things are lost or stolen, you can facilitate replacement.

Nếu những vật dụng này bị mất hoặc bị trộm, bạn có thể hỗ trợ thực hiện việc thay thế.

Now, these are some rather obvious things.

Bây giờ, đây là một số điều khá hiển nhiên.

Remember, when you're under stress, the brain releases cortisol.

Hãy nhớ rằng, khi bạn bị căng thẳng, não sẽ giải phóng cortisol.

Cortisol is toxic and it causes cloudy thinking.

Cortisol là chất độc và nó gây ra tình trạng suy giảm khả năng tư duy rõ ràng.

So part of the practice of the premortem is to recognize that under stress, you're not going to be at your best, and you should put systems in place.

Vì vậy, một phần của quy trình thực hiện premortem là nhận ra rằng khi bị căng thẳng, bạn sẽ không thể làm việc tốt nhất, và bạn nên thiết lập các hệ thống hỗ trợ.

And there's perhaps no more stressful a situation than when you're confronted with a medical decision to make.

Và có lẽ không có tình huống nào căng thẳng hơn là khi bạn phải đối mặt với một quyết định liên quan đến sức khỏe cần đưa ra.

And at some point, all of us are going to be in

Và đến một lúc nào đó, tất cả chúng ta đều sẽ ở trong tình huống đó.

that position where we have to make a very important decision about the future of our medical care

vị thế mà chúng ta phải đưa ra một quyết định rất quan trọng về tương lai của hệ thống chăm sóc sức khỏe của chúng ta.

or that of a loved one to help them with the decision.

hoặc ý kiến của người thân yêu để giúp họ đưa ra quyết định.

And so I want to talk about that, and I'm going to talk about a very particular medical condition.

Vì vậy, tôi muốn nói về điều đó, và tôi sẽ nói về một tình trạng y tế rất cụ thể.

But this stands as a proxy for all kinds of medical decision-making, and indeed for financial decision-making and social decision-making,

Nhưng đây là một đại diện cho tất cả các loại quyết định trong lĩnh vực y tế, và thực sự còn cả quyết định tài chính cũng như quyết định xã hội.

any kind of decision you have to make that would benefit from a rational assessment of the facts.

bất kỳ loại quyết định nào bạn cần đưa ra mà sẽ có lợi nếu được đánh giá một cách hợp lý dựa trên các sự thật.

So, suppose you go to your doctor and the doctor says, I just got your lab work back.

Vì vậy, giả sử bạn đi khám bác sĩ và bác sĩ nói rằng, tôi vừa nhận được kết quả xét nghiệm của bạn.

Your cholesterol is a little high." Now, you all know that high cholesterol is associated with an increased risk of cardiovascular disease,

Cholesterol của bạn hơi cao." Bây giờ, tất cả các bạn đều biết rằng cholesterol cao có liên quan đến tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch,

heart attacks, stroke.

đau tim, đột quỵ.

And so you're thinking having high cholesterol isn't the best thing.

Và thế là bạn đang nghĩ rằng có mức cholesterol cao không phải là điều tốt nhất.

And so the doctor says, you know, I'd like to give you a drug that'll help you lower your cholesterol, a statin.

Và thế là bác sĩ nói rằng, bạn biết đấy, tôi muốn kê cho bạn một loại thuốc sẽ giúp bạn giảm cholesterol, đó là thuốc nhóm statin.

And you've probably heard of statins.

Và có lẽ bạn đã nghe nói về các loại thuốc statin.

You know that they're among the most widely prescribed drugs in the world today.

Bạn biết rằng chúng là một trong những loại thuốc được kê đơn phổ biến nhất trên thế giới hiện nay.

You probably even know people who take them.

Có lẽ bạn thậm chí còn biết những người đang sử dụng chúng.

and you're thinking, yeah, give me the statin.

và bạn đang nghĩ, đúng vậy, cho tôi thuốc statin đi.

But there's a question you should ask at this point, a statistic you should ask for, that most doctors don't like talking about,

Nhưng đến đây bạn nên đặt ra một câu hỏi, một con số thống kê mà bạn nên yêu cầu biết, mà hầu hết các bác sĩ đều không thích nói về.

and pharmaceutical companies like talking about even less.

và các công ty dược phẩm thì càng ít muốn nói về điều đó hơn nữa.

It's for the number needed to treat.

Đó là về chỉ số số lượng bệnh nhân cần điều trị.

Now, what is this, the NNT?

Bây giờ, cái này là gì, NNT à?

It's the number of people that need to take a drug

Đó là số lượng người cần phải dùng một loại thuốc.

or undergo a surgery or any medical procedure before one person is helped.

hoặc phải trải qua phẫu thuật hoặc bất kỳ thủ tục y tế nào trước khi một người được giúp đỡ.

And you're thinking, what kind of crazy statistic is that?

Và bạn đang nghĩ, đó là loại số liệu thống kê điên rồ nào vậy?

The number should be one.

Con số đó phải là một.

My doctor wouldn't prescribe something to me if it's not going to help.

Bác sĩ của tôi sẽ không kê đơn bất cứ thứ gì nếu nó không mang lại lợi ích cho tôi.

But actually, medical practice doesn't work that way.

Nhưng trên thực tế, thực hành y tế không hoạt động theo cách đó.

And it's not the doctor's fault.

Và đó không phải lỗi của bác sĩ.

If it's anybody's fault, it's the fault of scientists like me.

Nếu có lỗi của ai đó, thì đó là lỗi của những nhà khoa học như tôi.

We haven't figured out the underlying mechanisms well enough.

Chúng ta vẫn chưa hiểu rõ đủ các cơ chế nền tảng của vấn đề này.

But GlaxoSmithKline estimates that 90 percent of the drugs work in only 30 to 50 percent of the people.

Nhưng GlaxoSmithKline ước tính rằng 90% các loại thuốc chỉ có tác dụng với 30 đến 50% số người sử dụng.

So the number needed to treat for the most widely prescribed statin, what do you suppose it is?

Vậy con số số trường hợp cần điều trị đối với loại statin được kê đơn rộng rãi nhất, bạn đoán là bao nhiêu?

How many people have to take it before one person's helped?

Cần bao nhiêu người phải dùng nó thì mới có một người được giúp đỡ?

Three hundred.

Ba trăm.

This is according to research by research practitioners Jerome Gruppen and Pamela Hartzband, independently confirmed by Bloomberg.com.

Điều này dựa trên nghiên cứu của các nhà nghiên cứu Jerome Gruppen và Pamela Hartzband, được xác nhận độc lập bởi Bloomberg.com.

I ran through the numbers myself.

Tôi đã tự mình kiểm tra lại các con số.

Three hundred people have to take the drug for a year before one heart attack, stroke or other adverse event is prevented.

Ba trăm người phải dùng thuốc trong một năm thì mới ngăn chặn được một trường hợp đau tim, đột quỵ hoặc các sự kiện bất lợi khác.

Now, you're probably thinking, well, OK, one in three hundred chance of lowering my cholesterol.

Bây giờ, có lẽ bạn đang nghĩ, à, được rồi, cơ hội giảm cholesterol của tôi là một phần ba trăm.

Why not, doc?

Tại sao không vậy, bác sĩ?

100

Give me the prescription anyway.

Vẫn cho tôi đơn thuốc đi.

101

But you should ask at this point for another statistic, and that is, tell me about the side effects, right?

Nhưng đến đây bạn nên yêu cầu thêm một số liệu thống kê nữa, đó là hãy cho tôi biết về các tác dụng phụ, đúng không?

102

So for this particular drug, the side effects occur in 5 percent of the patients.

Vì vậy, đối với loại thuốc cụ thể này, các tác dụng phụ xảy ra ở 5 phần trăm bệnh nhân.

103

And they include terrible things, debilitating muscle and joint pain, gastrointestinal distress.

Và chúng bao gồm những triệu chứng khủng khiếp, đau nhức cơ và khớp đến mức suy nhược, rối loạn tiêu hóa.

104

But now you're thinking, well, 5 percent, not very likely it's going to happen to me, I'll still take the drug.

Nhưng bây giờ bạn đang nghĩ, à, 5 phần trăm, khả năng nó xảy ra với tôi không cao lắm, tôi vẫn sẽ dùng loại thuốc đó.

105

But wait a minute.

Nhưng chờ đã.

106

Remember, under stress, we're not thinking clearly, so think about how you're going to work through this ahead of time to manufacture the chain of reasoning on the spot.

Hãy nhớ rằng, dưới áp lực chúng ta không suy nghĩ rõ ràng, vì vậy hãy suy nghĩ trước về cách bạn sẽ giải quyết vấn đề này để có thể xây dựng chuỗi lập luận ngay tại chỗ.

107

Three hundred people take the drug, right?

Ba trăm người dùng loại thuốc đó, đúng không?

108

One person's helped.

Một người đã được giúp đỡ.

109

Five percent of those three hundred have side effects.

Năm phần trăm trong số ba trăm người đó gặp tác dụng phụ.

110

That's fifteen people.

Đó là mười lăm người.

111

You're fifteen times more likely to be harmed by the drug than you are to be helped by the drug.

Bạn có khả năng bị tác hại từ loại thuốc này cao gấp mười lăm lần so với khả năng được lợi ích từ nó.

112

Now, I'm not saying whether you should take the statin or not.

Bây giờ, tôi không có ý nói là bạn nên dùng thuốc statin hay không.

113

I'm just saying you should have this conversation with your doctor.

Tôi chỉ muốn nói rằng bạn nên thảo luận vấn đề này với bác sĩ của mình.

114

Medical ethics requires it.

Đạo đức y tế đòi hỏi điều đó.

115

It's part of the principle of informed consent.

Đó là một phần của nguyên tắc đồng thuận dựa trên thông tin đầy đủ.

116

You have the right to have access to this kind of information

Bạn có quyền truy cập vào loại thông tin này.

117

to begin the conversation about whether you want to take the risks or not.

để bắt đầu cuộc trò chuyện về việc bạn có muốn chấp nhận những rủi ro đó hay không.

118

Now, you might be thinking, I've pulled this number out of the air for shock value.

Bây giờ, có lẽ bạn đang nghĩ rằng tôi đã đưa ra con số này một cách vô căn cứ chỉ để gây sốc.

119

it's rather typical, this number needed to treat.

Con số cần điều trị này khá là điển hình.

120

For the most widely performed surgery on men over the age of 50, removal of the prostate for cancer, the number needed to treat is 49.

Đối với phẫu thuật được thực hiện phổ biến nhất ở nam giới trên 50 tuổi, đó là phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt do ung thư, số lượng bệnh nhân cần điều trị là 49.

121

That's right, 49 surgeries are done for every one person who's helped.

Đúng vậy, cứ mỗi người được giúp đỡ thì có 49 ca phẫu thuật được thực hiện.

122

And the side effects in that case occur in 50% of the patients.

Và trong trường hợp đó, các tác dụng phụ xảy ra ở 50% bệnh nhân.

123

They include impotence, erectile dysfunction, urinary incontinence, rectal tearing, fecal incontinence.

Chúng bao gồm rối loạn cương dương, bất lực, tiểu không tự chủ, rách hậu môn và đại tiện không tự chủ.

124

And if you're lucky, and you're one of the 50 percent who has these, they'll only last for a year or two.

Và nếu may mắn, bạn nằm trong số 50% người gặp phải tình trạng này, thì chúng sẽ chỉ tồn tại trong một hoặc hai năm.

125

So, the idea of the premortem is to think ahead of time to the questions

Vì vậy, ý tưởng của phương pháp phân tích trước khi thất bại là suy nghĩ trước về các câu hỏi.

126

that you might be able to ask that will push the conversation forward.

mà bạn có thể đặt ra để thúc đẩy cuộc trò chuyện tiến triển hơn.

127

You don't want to have to manufacture all of this on the spot.

Bạn không muốn phải tự chế tạo tất cả những thứ này ngay lập tức đâu.

128

And you also want to think about things like quality of life, because you have a choice oftentimes.

Và bạn cũng nên suy xét đến những yếu tố như chất lượng cuộc sống, bởi vì trong nhiều trường hợp bạn hoàn toàn có sự lựa chọn.

129

Do I want a shorter life that's pain-free, or a longer life that might have a great deal of pain towards the end?

Tôi muốn một cuộc sống ngắn hơn nhưng không đau đớn, hay một cuộc sống dài hơn nhưng có thể phải chịu rất nhiều đau đớn vào những ngày cuối đời?

130

These are things to talk about and think about now with your family and your loved ones.

Đây là những điều cần thảo luận và suy ngẫm ngay bây giờ cùng gia đình và những người thân yêu của bạn.

131

You might change your mind in the heat of the moment, but at least you're practiced with this kind of thinking.

Bạn có thể thay đổi ý định trong lúc nóng giận, nhưng ít nhất bạn đã quen với kiểu suy nghĩ này rồi.

132

Remember, our brain, under stress, releases cortisol.

Hãy nhớ rằng, khi bị căng thẳng, não bộ của chúng ta sẽ giải phóng cortisol.

133

And one of the things that happens at that moment is a whole bunch of systems shut down.

Và một trong những điều xảy ra vào lúc đó là rất nhiều hệ thống bị ngừng hoạt động.

134

There's an evolutionary reason for this.

Có một lý do tiến hóa đằng sau điều này.

135

Face to face with a predator, you don't need your digestive system or your libido or your immune system,

Khi đối mặt trực tiếp với kẻ săn mồi, bạn không cần hệ tiêu hóa, ham muốn tình dục hay hệ miễn dịch của mình.

136

Because if your body is expending metabolism on those things and you don't react quickly, you might become the lion's lunch, and then none of those things matter.

Bởi vì nếu cơ thể bạn đang tiêu tốn năng lượng trao đổi chất cho những thứ đó mà bạn không phản ứng nhanh chóng, bạn có thể trở thành bữa ăn của con sư tử, và khi đó chẳng có thứ nào trong số đó còn quan trọng nữa.

137

Unfortunately, one of the things that goes out the window during those times of stress is rational, logical thinking, as Danny Kahneman and his colleagues have shown.

Thật không may, một trong những thứ bị loại bỏ hoàn toàn trong những thời điểm căng thẳng chính là tư duy lý trí và logic, như Danny Kahneman và các đồng nghiệp của ông đã chứng minh.

138

So we need to train ourselves to think ahead to these kinds of situations.

Vì vậy, chúng ta cần rèn luyện bản thân để suy nghĩ trước về những tình huống như thế này.

139

I think the important point here is recognizing that all of us are flawed.

Tôi nghĩ điểm quan trọng ở đây là nhận ra rằng tất cả chúng ta đều có những khuyết điểm.

140

We all are going to fail now and then.

Tất cả chúng ta đều sẽ thất bại thỉnh thoảng.

141

The idea is to think ahead to what those failures might be, to put systems in place that will help minimize the damage,

Ý tưởng là hãy suy nghĩ trước về những sự cố đó có thể là gì, để thiết lập các hệ thống giúp giảm thiểu thiệt hại.

142

or to prevent the bad things from happening in the first place.

hoặc để ngăn chặn những điều xấu xảy ra ngay từ đầu.

143

Getting back to that snowy night in Montreal, when I got back from my trip, I had my contractor install a combination lock next to the door with a key to the front door in it,

Quay lại cái đêm tuyết rơi ở Montreal đó, khi tôi trở về sau chuyến đi, tôi đã nhờ nhà thầu của mình lắp một ổ khóa mã bên cạnh cửa, trong đó có chứa chìa khóa cửa chính.

144

an easy-to-remember combination.

một dãy số dễ nhớ.

145

And I have to admit, I still have piles of mail that haven't been sorted and piles of emails that I haven't gone through.

Và tôi phải thừa nhận, tôi vẫn còn đống thư chưa được phân loại và đống email chưa được xem qua.

146

So I'm not completely organized, but I see organization as a gradual process, and I'm getting there.

Vì vậy, tôi không hoàn toàn ngăn nắp, nhưng tôi coi sự ngăn nắp là một quá trình dần dần, và tôi đang tiến tới mục tiêu đó.

147

Thank you very much.

Cảm ơn bạn rất nhiều.

Tải Ứng Dụng

Mọi thứ bạn cần để nói trôi chảy

Chấm điểm AIChấm từng câu nói

Luyện IPAThành thạo mọi âm

Từ vựngMở rộng vốn từ

Game Từ vựngHọc qua chơi

Quét QR

Download on theApp Store Get it onGoogle Play

FOR YOU

Video gợi ý

380 câu

A man hiked in the woods. Every brain cell got cooked.

Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults

258 câu

10 điều cần cải thiện mỗi ngày || Video truyền cảm hứng tiếng anh song ngữ. [Vietsub] Jim Rohn

Business EnglishDaily ConversationUniversity Students

48 câu

Từ vựng và ghi chú luyện nói cho bài học này

Bài luyện nói trình độ C1 này dựa trên video “[TED - Vietsub] Cách giữ bình tĩnh trước áp lực - Daniel Levitin”. Video này có 147 câu và 2215 từ để luyện shadowing. Phần lời nói dài 12:15. Người nói nói nhanh, khoảng 181 từ mỗi phút, nên sẽ có nhiều chỗ nối âm và nuốt âm. 83% số từ nằm trong 3.000 từ tiếng Anh thông dụng nhất; phần còn lại nên xem trước khi luyện.

Từ vựng quan trọng trong video

15 từ khó nhất trong video, kèm phiên âm và nghĩa:

Từ	Phiên âm	Nghĩa
passport danh từ	/ˈpæspɔɹt/	hộ chiếu, giấy thông hành
cloudy tính từ	/ˈklaʊ̯diː/	có mây
hippocampus danh từ	/ˌhɪpə(ʊ)ˈkæm.pəs/	hồi hải mã
locksmith danh từ	/ˈlɑksmɪθ/	thợ sửa ống khóa
squirrel danh từ	/ˈskwɪ.ɹ(ə)l/	sóc
colleague danh từ	/ˈkɒliːɡ/	đồng nghiệp
minus	/ˈmaɪ.nəs/	trừ
rational tính từ	/ˈɹæʃ(ə)nəl/	hợp lí, hợp lý
crystallize động từ	/ˈkɹɪstəlaɪz/	kết tinh
reviewer danh từ		nhà phê bình
thermometer danh từ	/θɚˈmɑ.mɪ.tɚ/	nhiệt kế
adrenaline danh từ	/əˈdɹɛnəlɪn/	adrenalin
suitcase danh từ	/ˈsutkeɪs/	va li, rương hành lý
catastrophe danh từ	/kəˈtæstɹəfi/	tai ương, tai họa lớn
circumstance danh từ	/ˈsɝ.kəmˌstæns/	hoàn cảnh

Cụm động từ bạn sẽ nghe

Từ	Nghĩa
go out động từ	ra, chết
shut down động từ	tắt nguồn

Những câu đáng luyện lại

Các câu ngắn, trọn ý trong video mà bạn có thể dùng lại khi giao tiếp hằng ngày:

I'll start with the obvious ones.
Remember, when you're under stress, the brain releases cortisol.
We haven't figured out the underlying mechanisms well enough.

Ngữ pháp trong video

Những cấu trúc người nói dùng nhiều nhất, kèm đúng cụm từ trong video:

Cấu trúc	Trong video
Câu bị động be + quá khứ phân từ — nhấn vào việc xảy ra, không phải người làm	were locked · are easily lost · can be found
Thì hiện tại hoàn thành have/has + quá khứ phân từ — việc đã xảy ra nhưng còn liên quan đến hiện tại	you've probably heard · haven't figured · I've pulled

Phát âm cần chú ý

Người nói dùng 52 dạng rút gọn, ví dụ you're, don't, I'm. Hãy nói theo dạng ngắn đúng như bạn nghe.

Âm “th”: locksmith /ˈlɑksmɪθ/, thermometer /θɚˈmɑ.mɪ.tɚ/
Âm “sh” và “zh”: rational /ˈɹæʃ(ə)nəl/, dysfunction /dɪsˈfʌŋk.ʃən/, practitioner /pɹækˈtɪʃənəɹ/, spatial /ˈspeɪ.ʃəl/, evolutionary /ˌiː.vəˈluː.ʃən.ɛɹ.i/
Từ dài — đặt trọng âm cho đúng: cholesterol /kəˈlɛstəɹɒl/, hippocampus /ˌhɪpə(ʊ)ˈkæm.pəs/, debilitate /dəˈbɪləteɪt/, gastrointestinal /ˌɡæstɹoʊɪnˈtɛstɪnəl/, olfactory /ɑlˈfæk.təɹ.i/

Cách luyện với video này

Nghe hết video một lần, chưa cần nói, và ghi lại những từ bạn chưa biết.
Bắt đầu ở tốc độ 0,75×, nói đuổi từng câu, rồi quay lại tốc độ bình thường khi đã quen.
Ghi âm giọng mình rồi so với bản gốc, chú ý các từ như passport, cloudy, hippocampus.

Phương Pháp Shadowing Là Gì?

Shadowing là kỹ thuật học ngôn ngữ có cơ sở khoa học, ban đầu được phát triển cho chương trình đào tạo phiên dịch viên chuyên nghiệp và được phổ biến rộng rãi bởi nhà đa ngôn ngữ học Dr. Alexander Arguelles. Nguyên lý cốt lõi đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả: bạn nghe tiếng Anh của người bản xứ và lặp lại to ngay lập tức — như một "cái bóng" (shadow) đuổi theo người nói với độ trễ chỉ 1–2 giây. Khác với luyện ngữ pháp hay học từ vựng bị động, Shadowing buộc não bộ và cơ miệng phải đồng thời xử lý và tái tạo ngôn ngữ thực tế. Các nghiên cứu khoa học xác nhận phương pháp này cải thiện đáng kể phát âm, ngữ điệu, nhịp điệu, nối âm, kỹ năng nghe và độ lưu loát khi nói — đặc biệt hiệu quả cho người luyện IELTS Speaking và muốn giao tiếp tiếng Anh tự nhiên như người bản ngữ.

Phương pháp shadowing: đọc hướng dẫn từng bước đầy đủ →

Luyện nói tiếng Anh bằng Shadowing qua video: [TED - Vietsub] Cách giữ bình tĩnh trước áp lực - Daniel Levitin

Chọn chế độ luyện tập

Tải Ứng Dụng

A man hiked in the woods. Every brain cell got cooked.

10 điều cần cải thiện mỗi ngày || Video truyền cảm hứng tiếng anh song ngữ. [Vietsub] Jim Rohn

CAE8 O TEST1 PART1

The Science of Thinking

What Don't You Understand? - A Short Film about ADHD

TED Vietsub Angela Lee Duckworth Kiên tâm Chìa khóa thành công

BTL Thuyết trình

C1 English Listening: Ăn buffer nhưng bị đau bụng

27 июля 2026 г.

🧠-health mini: train your brain during war

Bài nói TEDxTalk của Không Phải Bác Sĩ

The 3-2-1 Speaking Trick That Forces You To Stop Rambling!