Luyện nói tiếng Anh bằng Shadowing qua video: What If the Mosasaurus Never Went Extinct?
Chọn chế độ luyện tập
Mỗi chế độ mở một phòng luyện tập toàn màn hình.
250 câu
Nếu các câu quá ngắn hoặc quá dài, hãy bấm Edit để chỉnh sửa.
1
There's a giant, vicious lizard monster lurking in the ocean.
Có một con quái vật thằn lằn khổng lồ hung ác đang ẩn mình dưới đáy đại dương.
2
It's more massive than any creature that exists today.
Nó có khối lượng lớn hơn bất kỳ sinh vật nào tồn tại ngày nay.
3
Say hello to the modern-day Mosasaurus.
Hãy chào đón con Mosasaurus của thời hiện đại.
4
This creature went extinct 66 million years ago, but what if it evolved to live today?
Loài sinh vật này đã tuyệt chủng cách đây 66 triệu năm, nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu nó tiến hóa để sống trong thời đại ngày nay?
5
In this episode, we're going to look at the special traits the Mosasaurus would need in order to avoid extinction,
Trong tập này, chúng ta sẽ xem xét những đặc điểm đặc biệt mà Mosasaurus cần có để tránh bị tuyệt chủng.
6
and what kind of terrifying beast it would evolve into if it lived in the modern day.
và nó sẽ tiến hóa thành một loài quái vật đáng sợ như thế nào nếu nó sống trong thời hiện đại.
7
A world with modern-day Mosasaurus would change everything.
Một thế giới có những con Mosasaurus thời hiện đại sẽ thay đổi mọi thứ.
8
Instead of just shark attacks, stories of random Mosasaurus attacks would be in the news.
Thay vì chỉ có những vụ cá mập tấn công, các tin tức sẽ đưa tin về những cuộc tấn công ngẫu nhiên của loài Mosasaurus.
9
This ambush predator might attack unsuspecting swimmers who venture a little too far away from shore.
Loài săn mồi phục kích này có thể tấn công những người bơi lội không ngờ tới khi họ đi ra xa bờ một chút quá mức.
10
And it wouldn't just be the loss of a limb.
Và đó không chỉ là việc mất đi một chi thể.
11
No, the Mosasaurus is a deadly opportunistic hunter that eats any prey that comes its way.
Không, Mosasaurus là một kẻ săn mồi cơ hội chết người, nó ăn bất kỳ con mồi nào đi qua đường của nó.
12
It would hunt you down incredibly fast.
Nó sẽ săn đuổi bạn với tốc độ đáng kinh ngạc.
13
Using a quick burst of energy, it would accelerate from 0 to 48 km per hour in just a second.
Với một đợt năng lượng bùng phát nhanh, nó sẽ tăng tốc từ 0 lên 48 km/h chỉ trong một giây.
14
Similar to a crocodile which can suddenly lurch into action.
Giống như con cá sấu có thể đột ngột lao vào hành động.
15
If you were less than 30 meters away from this beast, it would be on you before you could even blink.
Nếu bạn ở cách con thú này chưa đến 30 mét, nó sẽ vồ lấy bạn trước khi bạn kịp nháy mắt.
16
Propelling it is a super powerful tail fin, just like a shark's.
Điều đẩy nó về phía trước là một chiếc vây đuôi cực mạnh, giống hệt vây đuôi của cá mập.
17
But this tail fin could put the Mosasaurus in jeopardy.
Nhưng chiếc vây đuôi này lại có thể đưa loài Mosasaurus vào tình thế nguy hiểm.
18
In today's world, just like shark fin soup, Mosasaurus tail fin soup would be a specialty dish,
Trong thế giới ngày nay, giống như súp vây cá mập, súp vây đuôi Mosasaurus sẽ là một món ăn đặc sản.
19
sought after by humans who believe in traditional medicine.
được săn tìm bởi những người tin vào y học cổ truyền.
20
It wouldn't have any particular properties to make humans superhuman-like, but the myth would persist.
Nó sẽ không có bất kỳ đặc tính đặc biệt nào để biến con người thành siêu nhân, nhưng huyền thoại đó vẫn sẽ tồn tại.
21
Now, given the might of the Mosasaurus, acquiring its tail fin would be a much more difficult feat.
Bây giờ, với sức mạnh của Mosasaurus, việc lấy được vây đuôi của nó sẽ là một kỳ công khó khăn hơn nhiều.
22
Humans could only get one if Mosasaurus washed up dead on shore.
Con người chỉ có thể có được một con nếu một con Mosasaurus chết dạt vào bờ biển.
23
Hunting this creature would not be a viable option.
Việc săn bắt sinh vật này không phải là một lựa chọn khả thi.
24
If you were ambushed by the Mosasaurus, you'd find yourself caught in its massive double-hinged jaw.
Nếu bạn bị Mosasaurus phục kích, bạn sẽ thấy mình bị kẹt trong hàm khổng lồ có bản lề kép của nó.
25
Rows of sharp teeth line every part of its mouth.
Những hàng răng sắc nhọn xếp kín mọi bộ phận trong miệng của nó.
26
These teeth aren't for chewing food.
Những chiếc răng này không dùng để nhai thức ăn.
27
No, they're used for clamping down and holding prey in place.
Không, chúng được dùng để kẹp chặt và giữ con mồi tại chỗ.
28
On that very first bite, the mosasaurus can go right through their prey and kill it.
Chỉ với cú cắn đầu tiên, mosasaurus có thể xuyên thấu con mồi và giết chết nó ngay lập tức.
29
After that, all that's left is for our modern-day mosasaurus to swallow its victim whole.
Sau đó, tất cả những gì còn lại là con mosasaurus thời hiện đại của chúng ta nuốt chửng con mồi của mình một cách nguyên vẹn.
30
The double hinging of jaws means that they both work independently.
Cấu trúc bản lề kép của các hàm kẹp cho phép cả hai hàm hoạt động độc lập với nhau.
31
Each time the jaw ratchets back, the prey gets pushed in several feet.
Mỗi khi hàm răng cưa lùi lại, con mồi sẽ bị đẩy vào sâu thêm vài thước.
32
A six-foot-long sunbather?
Một người tắm nắng dài sáu thước?
33
They'd be swallowed in just a couple of bites.
Chúng sẽ bị nuốt chửng chỉ trong vài nhai.
34
Think you've got a chance of slipping out once you're caught by these jaws?
Bạn nghĩ mình có cơ hội trượt thoát ra không khi đã bị những chiếc hàm này kẹp chặt rồi?
35
Yeah, that's unfortunately not the case.
Đáng tiếc là không phải vậy đâu.
36
To prevent wriggling prey from escaping, the Mosasaurus has a third row of teeth that line the upper jaw.
Để ngăn con mồi đang vẫy vùng thoát ra, Mosasaurus có một hàng răng thứ ba nằm dọc theo hàm trên.
37
This is just a taste of the Mosasaurus' incredible power.
Đây chỉ là một phần nhỏ sức mạnh đáng kinh ngạc của Mosasaurus.
38
Speaking of scary creatures with a mouthful of teeth, how would you like to command some of them in an epic mobile strategy game?
Nói về những sinh vật đáng sợ với đầy răng trong miệng, bạn có muốn chỉ huy một số trong số chúng trong một trò chơi chiến thuật di động hấp dẫn không?
39
Let me tell you about today's sponsor, Warhammer 40,000 Tacticus.
Để tôi giới thiệu về nhà tài trợ hôm nay, Warhammer 40,000 Tacticus.
40
This is a fast-paced, turn-based tactical strategy game set in the legendary Warhammer 40,000 universe.
Đây là một trò chơi chiến thuật theo lượt có nhịp độ nhanh, lấy bối cảnh trong vũ trụ huyền thoại Warhammer 40,000.
41
In Tacticus, you assemble a team of powerful champions from over 18 factions
Trong Tacticus, bạn sẽ tập hợp một đội gồm những nhà vô địch mạnh mẽ từ hơn 18 phe phái khác nhau.
42
and lead them into intense skirmishes where your strategy determines the outcome.
và dẫn dắt họ vào những trận giao tranh dữ dội, nơi chiến lược của bạn sẽ quyết định kết quả cuối cùng.
43
With 80 plus champions to collect, the possibilities are endless as you master your tactics and dominate the battlefield.
Với hơn 80 vị tướng để thu thập, các khả năng là vô tận khi bạn hoàn thiện chiến thuật của mình và thống trị chiến trường.
44
I've been playing Tacticus and what I love most is how the game rewards long-term strategy.
Tôi đã chơi Tacticus và điều tôi thích nhất là cách trò chơi thưởng cho chiến lược dài hạn.
45
It's not about rushing through, it's about setting goals, progressing each day and steadily building an unstoppable squad.
Đây không phải là chuyện vội vàng hoàn thành, mà là đặt ra mục tiêu, tiến bộ mỗi ngày và từng bước xây dựng một đội ngũ không thể ngăn cản.
46
Plus, with modes like PvE campaigns, PvP battles and guild raids, there's always a new challenge waiting.
Thêm vào đó, với các chế độ như chiến dịch PvE, trận chiến PvP và đột kích của hội, luôn có một thử thách mới đang chờ đợi.
47
Want to give it a try?
Muốn thử xem không?
48
Use the QR code on the screen or the link in the comments.
Sử dụng mã QR trên màn hình hoặc liên kết trong phần bình luận.
49
Use the code HelloJan, that stands for January,
Sử dụng mã HelloJan, mã này đại diện cho tháng Một,
50
not my friend Jan, HelloJan to get 2,000 gold and 50 black stones available until February 1st. Now,
không phải bạn tôi Jan, hãy dùng HelloJan để nhận 2.000 vàng và 50 viên đá đen, ưu đãi này kéo dài đến hết ngày 1 tháng Hai. Bây giờ,
51
much like starting a new game, the deadly Mosasaurus had humble beginnings.
giống như khi bắt đầu một trò chơi mới, con Mosasaurus chết chóc ấy cũng có những khởi đầu khiêm tốn.
52
98 Million Years Ago The Mosasaurus' journey starts with the Agialosaurus.
98 triệu năm trước, hành trình của Mosasaurus bắt đầu từ loài Agialosaurus.
53
This was a family of monitor lizards who made their way from land and back to water.
Đây là một họ thằn lằn bóng đã di chuyển từ đất liền rồi quay trở lại môi trường nước.
54
These lizards were the Mosasaurus' ancestors.
Những con thằn lằn này là tổ tiên của loài Mosasaurus.
55
They were much smaller, no more than one and a half meters long.
Chúng nhỏ hơn nhiều, chiều dài không quá một mét rưỡi.
56
Over the next few million years, during the Cretaceous Period, these little guys underwent a rapid evolution,
Trong vài triệu năm tiếp theo, vào kỷ Phấn Trắng, những sinh vật nhỏ này đã trải qua một quá trình tiến hóa nhanh chóng,
57
an evolution that spawned about 40 different species of mosasaur.
một quá trình tiến hóa đã tạo ra khoảng 40 loài mosasaur khác nhau.
58
And one in particular emerged much bigger and badder.
Và đặc biệt là có một con nổi lên với kích thước lớn hơn và hung tồn hơn nhiều.
59
The Mosasaurus hofmanni, commonly referred to as the Mosasaurus, was the biggest and most ferocious of these species.
Loài Mosasaurus hofmanni, thường được gọi là Mosasaurus, là loài lớn nhất và hung dữ nhất trong số các loài này.
60
This creature was 9 to 15 meters in length.
Loài sinh vật này có chiều dài từ 9 đến 15 mét.
61
That's even longer than the T-Rex.
Đó thậm chí còn dài hơn cả khủng long T-Rex.
62
It lived in oceans everywhere around Earth.
Nó sống ở các đại dương khắp nơi trên Trái Đất.
63
It would slither around with its long, streamlined body, and its legs were extremely powerful.
Nó sẽ trườn quanh với cơ thể dài, thuôn gọn, và đôi chân của nó cực kỳ mạnh mẽ.
64
They transformed into whale-like flippers that would help with swimming and provide stability.
Chúng đã biến đổi thành các vây giống như của cá voi, giúp hỗ trợ việc bơi lội và mang lại sự ổn định.
65
As the Mosasaurus evolved and became bigger, older apex predators called Ichthyosaurs went extinct,
Khi loài Mosasaurus tiến hóa và phát triển to lớn hơn, những kẻ săn mồi đỉnh cao lâu đời hơn gọi là Ichthyosaur đã tuyệt chủng.
66
allowing the Mosasaurus to become even more dominant.
giúp cho Mosasaurus trở nên thống trị hơn nữa.
67
Over the 25 million years that the Mosasaurus lived on Earth, they evolved into truly terrifying creatures.
Trong suốt 25 triệu năm mà Mosasaurus tồn tại trên Trái Đất, chúng đã tiến hóa thành những sinh vật thực sự đáng sợ.
68
They ate sharks, dolphins, sea turtles, and any other creature they could sink their teeth into.
Họ ăn cá mập, cá heo, rùa biển và bất kỳ sinh vật nào khác mà họ có thể cắn được.
69
They'd even eat their own species.
Chúng thậm chí còn ăn thịt đồng loại của mình.
70
Yeah, the Mosasaurus was a ruthless cannibal when the opportunity was presented.
Đúng vậy, Mosasaurus là một loài ăn thịt đồng loại tàn nhẫn khi có cơ hội xuất hiện.
71
In fact, one mosasaur fossil was discovered with three mosasaur skulls inside of it.
Trên thực tế, một hóa thạch mosasaur đã được phát hiện có ba hộp sọ của loài mosasaur khác bên trong nó.
72
Today, we puny humans would just be a light snack for the mosasaurus.
Ngày nay, con người yếu đuối của chúng ta chỉ là một bữa ăn nhẹ đối với mosasaurus.
73
To satisfy its voracious appetite, it would go after today's biggest marine animals.
Để thỏa mãn cơn đói khát khổng lồ của mình, nó sẽ săn lùng những loài động vật biển lớn nhất ngày nay.
74
Whales would be a favorite, and of course it would have no problem devouring one of its own kind.
Cá voi sẽ là một món khoái khẩu, và tất nhiên là nó chẳng gặp khó khăn gì khi nuốt chửng một con cùng loài.
75
To do this, it would smash its opponent with its snout.
Để làm được điều này, nó sẽ dùng mõm đập vào đối thủ.
76
This was a trait of one species of Mosasaur, the Tylosaurus.
Đây là một đặc điểm của một loài Mosasaur, đó là Tylosaurus.
77
Tylosauruses had bony growths protecting their front teeth and forming a key part of their reinforced snout.
Loài Tylosaururus có những khúc xương phát triển bảo vệ các răng cửa và tạo thành một phần quan trọng của chiếc mõm được gia cố của chúng.
78
This bony snout would be a valuable trait that our modern-day Mosasaurus would likely have incorporated over multiple waves of evolution.
Cái mõm xương này sẽ là một đặc điểm có giá trị mà con Mosasaurus thời hiện đại của chúng ta có khả năng đã tích lũy qua nhiều đợt tiến hóa.
79
Once it dealt a blow with its snout, the Mosasaurus would begin to devour any massive creature.
Sau khi tung ra đòn tấn công bằng mõm của mình, Mosasaurus sẽ bắt đầu nuốt chửng bất kỳ sinh vật khổng lồ nào.
80
But how did the Mosasaurus find its prey in the first place?
Nhưng trước hết, Mosasaurus đã tìm thấy con mồi của mình bằng cách nào?
81
It would smell them out.
Nó sẽ dùng mùi để phát hiện ra chúng.
82
The Mosasaurus was equipped with a third nifty feature, a forked tongue that it used to smell its prey underwater.
Mosasaurus có một đặc điểm thông minh thứ ba, đó là chiếc lưỡi chẻ đôi mà nó dùng để ngửi mùi con mồi dưới nước.
83
This is called chemoreception.
Điều này được gọi là tiếp nhận hóa học.
84
The tongue flicks out, gathers odor molecules, and then delivers them to an organ in the mouth that detects prey.
Lưỡi phóng ra, thu thập các phân tử mùi, sau đó đưa chúng đến một cơ quan trong miệng có nhiệm vụ phát hiện con mồi.
85
This same smelling organ was used to smell out a potential mate.
Cơ quan cảm nhận mùi này cũng được dùng để nhận ra bạn tình tiềm năng.
86
Good luck to that potential mate if it has the wrong smell.
Chúc may mắn cho người bạn tình tiềm năng đó nếu nó có mùi không đúng.
87
It might become dinner instead.
Thay vào đó, nó có thể trở thành bữa tối.
88
If the Mosasaurus were alive today, humans would be in some pretty big trouble.
Nếu loài Mosasaurus còn sống đến ngày nay, con người sẽ gặp rất nhiều rắc rối lớn.
89
Imagine swimming in the ocean and you let it cut, seeping a tiny bit of blood into the water.
Hãy tưởng tượng bạn đang bơi ở biển và bị một vết cắt, khiến một ít máu thấm ra vào nước.
90
The Mosasaurus would smell it and snatch you up in an instant.
Con Mosasaurus sẽ ngửi thấy mùi và tóm gọn bạn chỉ trong nháy mắt.
91
Deep sea diving might just stop being a thing.
Lặn biển sâu có lẽ sẽ không còn là một hoạt động phổ biến nữa.
92
How could you predict when the Mosasaurus would come and get you from the depths of the ocean?
Làm sao bạn có thể dự đoán được khi nào con Mosasaurus sẽ xuất hiện và kéo bạn xuống từ những vực sâu của đại dương?
93
Now, the Mosasaurus that lived and died 66 million years ago didn't venture into deep ocean waters.
Hiện tại, con Mosasaurus đã sống và chết cách đây 66 triệu năm đã không bao giờ mạo hiểm đến những vùng nước sâu của đại dương.
94
But a Mosasaurus that evolves to survive extinction?
Nhưng một con Mosasaurus tiến hóa để sống sót qua sự tuyệt chủng thì sao?
95
Well, that one would.
Chà, cái đó thì chắc chắn rồi.
96
To understand why, we have to go back to the catastrophe that wiped out both the dinosaurs and the Mosasaurus
Để hiểu tại sao lại như vậy, chúng ta phải quay lại với thảm họa đã xóa sổ cả loài khủng long lẫn loài Mosasaurus.
97
and see how the Mosasaurus could have evolved with different traits in order to survive.
và xem xét cách loài Mosasaurus có thể đã tiến hóa với những đặc điểm khác nhau để có thể tồn tại.
98
Traits that would make it particularly deadly in our modern world, 66 million years ago.
Những đặc điểm khiến nó trở nên đặc biệt nguy hiểm trong thế giới hiện đại của chúng ta, cách đây 66 triệu năm.
99
Alright, let's go back to a time where something completely unexpected happened.
Được rồi, hãy quay lại thời điểm mà một sự việc hoàn toàn bất ngờ đã xảy ra.
100
Something that would change the course of history.
Một thứ sẽ thay đổi dòng chảy của lịch sử.
101
An asteroid came hurtling out of the sky and crashed into the Yucatan Peninsula.
Một tiểu hành tinh lao xuống từ bầu trời và va chạm vào Bán đảo Yucatan.
102
An enormous crater was carved into Earth and tsunamis rose into the air.
Một miệng núi lửa khổng lồ đã được khắc vào Trái Đất và những con sóng thần vươn lên cao không trung.
103
With the heat of the crash, rocks melted, throwing tiny molten particles into the air.
Với sức nóng từ vụ va chạm, đá bị tan chảy, tung những hạt nhỏ nóng chảy vào không khí.
104
This came back down to Earth in the form of hot, deadly shards.
Thứ này đã rơi trở lại Trái Đất dưới dạng những mảnh vỡ nóng bỏng, chết người.
105
Any Mosasaurus poking its head out of the shallow water would have been shredded instantly.
Bất kỳ con Mosasaurus nào thò đầu ra khỏi vùng nước nông cũng sẽ bị xé xác ngay lập tức.
106
A cloud of ash enveloping Earth caused a decade-long impact winter, killing off the majority of plants and animals.
Một đám mây tro bao phủ Trái Đất đã gây ra mùa đông tác động kéo dài hàng thập kỷ, giết chết phần lớn thực vật và động vật.
107
Sulfuric acid rained down on the oceans, and 90% of phytoplankton went extinct.
Axit sulfuric rơi xuống các đại dương, và 90% thực vật phù du đã tuyệt chủng.
108
In the oceans, the marine ecosystem collapsed.
Trong các đại dương, hệ sinh thái biển đã sụp đổ.
109
75% of marine animals died out.
75% các loài động vật biển đã tuyệt chủng.
110
This was a major problem for Mosasaurus, as their food source was disappearing.
Đây là một vấn đề lớn đối với Mosasaurus, khi nguồn thức ăn của chúng đang biến mất.
111
But there still was some food out there, mostly in the form of new types of algae popping up.
Nhưng vẫn còn một ít thức ăn ngoài kia, chủ yếu là các loại tảo mới xuất hiện.
112
These became a food source for krill and shrimp.
Những thứ này đã trở thành nguồn thức ăn cho loài nhuyễn thể và tôm.
113
So could the Mosasaurus use these as a food source?
Vậy liệu Mosasaurus có thể sử dụng những thứ này làm nguồn thức ăn không?
114
Well, unfortunately, no. Large predators need large prey, not krill.
Thật không may là không. Những loài săn mồi lớn cần con mồi lớn, chứ không phải là loài nhuyễn thể nhỏ.
115
So the mighty Mosasaurus, which had ruled the oceans for the past 25 million years, went extinct.
Vì vậy, loài Mosasaurus hùng mạnh, vốn đã thống trị các đại dương trong suốt 25 triệu năm qua, đã tuyệt chủng.
116
Could there have been another way for the Mosasaurus to survive?
Liệu có thể có một cách khác để loài Mosasaurus tồn tại không?
117
Well, let's look at what features the sea animals who did survive had.
Vâng, hãy xem những đặc điểm nào mà các loài động vật biển sống sót được có.
118
Sharks are particularly interesting, because they've lived through many different extinctions.
Cá mập đặc biệt thú vị vì chúng đã sống qua nhiều lần tuyệt chủng khác nhau.
119
One of the reasons sharks were able to survive this extinction is that they don't just hunt in shallow water.
Một trong những lý do cá mập có thể sống sót qua cuộc tuyệt chủng này là vì chúng không chỉ săn mồi ở vùng nước nông.
120
Sharks have the ability to navigate to different parts of the water to find food, from warm waters to the depths of the ocean.
Cá mập có khả năng định hướng di chuyển đến các khu vực khác nhau trong môi trường nước để tìm kiếm thức ăn, từ những vùng nước ấm áp đến các vực sâu của đại dương.
121
Now, being partially warm-blooded helps sharks maintain a higher internal body temperature, allowing them to survive in really cold waters.
Hiện nay, việc có khả năng máu nóng một phần giúp cá mập duy trì nhiệt độ cơ thể bên trong cao hơn, cho phép chúng tồn tại ở những vùng nước thực sự lạnh.
122
They also have the ability to move through varying depths of water, increasing their options for food.
Chúng cũng có khả năng di chuyển qua các độ sâu nước khác nhau, giúp tăng thêm lựa chọn nguồn thức ăn.
123
The Mosasaurus was limited to hunting mostly shallow waters.
Mosasaurus bị giới hạn trong việc săn mồi chủ yếu ở các vùng nước nông.
124
It was a pretty good swimmer, but it didn't wander too far from the shoreline.
Nó là một con bơi khá giỏi, nhưng nó không bao giờ đi lang thang quá xa bờ biển.
125
Its strength was to make quick bursts of power to make a kill, rather than taking long swims.
Điểm mạnh của nó là tạo ra những đợt bùng phát năng lượng nhanh chóng để hạ gục con mồi, thay vì bơi trong thời gian dài.
126
A Mosasaurus that evolved into a more tapered body and with paddles that were more fin-like would have fared better.
Một con Mosasaurus tiến hóa để có thân hình thon dài hơn và các chi bơi giống vây hơn sẽ có khả năng sống sót tốt hơn.
127
This Mosasaurus would have been better able to migrate to different parts of the ocean, covering the waters at a steady pace.
Loài Mosasaurus này có khả năng di cư đến các khu vực khác nhau của đại dương tốt hơn, bao phủ các vùng nước với tốc độ ổn định.
128
Scientists have evidence that the Mosasaurus was already warm-blooded.
Các nhà khoa học có bằng chứng cho thấy Mosasaurus đã là loài máu nóng.
129
This will come in handy as its new swimming prowess takes it to different parts of the ocean.
Điều này sẽ rất hữu ích khi khả năng bơi mới của nó đưa nó đến các khu vực khác nhau của đại dương.
130
Because it's warm-blooded, it can maintain its internal body temperature, even in cold water.
Vì nó là loài máu nóng, nên nó có thể duy trì nhiệt độ cơ thể bên trong ngay cả khi ở trong nước lạnh.
131
Finally, this mosasaurus will need a swim bladder, an adaptation that we'll borrow from deep-sea sharks.
Cuối cùng, con mosasaurus này sẽ cần một bàng bơi, một đặc điểm thích nghi mà chúng ta sẽ vay mượn từ các loài cá mập sống ở biển sâu.
132
This bladder is a gas-filled sac that it can inflate or deflate whenever it likes, allowing it to roam different depths of the ocean.
Bàng quang này là một túi chứa đầy khí mà nó có thể phồng lên hoặc xẹp xuống bất cứ lúc nào, cho phép nó di chuyển đến các độ sâu khác nhau của đại dương.
133
Okay, are we done?
Được rồi, chúng ta xong chưa?
134
Oh, no, we might need one more modification.
Ồ không, có lẽ chúng ta cần thêm một sửa đổi nữa.
135
We need to move the sinuses of the Mosasaurus to be external, you know, like what whales and dolphins have.
Chúng ta cần di chuyển các xoang của Mosasaurus ra bên ngoài, bạn biết đấy, giống như những gì cá voi và cá heo có.
136
This is what enables them to dive deep.
Đây chính là thứ cho phép chúng lặn sâu.
137
With external sinuses, there's less of a chance
Với các xoang ngoài, khả năng xảy ra sẽ thấp hơn.
138
that the Mosasaurus will suffer skull damage from too much compression at the lower depths.
rằng con Mosasaurus sẽ bị tổn thương hộp sọ do áp suất nén quá lớn ở độ sâu lớn hơn.
139
Alright, this iteration of the Mosasaurus would have easily survived this mass extinction event.
Được rồi, biến thể Mosasaurus này chắc chắn đã sống sót qua sự kiện tuyệt chủng hàng loạt đó.
140
It would have swum deep out into the ocean to hunt prey like sharks.
Nó đã bơi sâu ra ngoài đại dương để săn các con mồi như cá mập.
141
These survival mechanisms would make the Mosasaurus a terror in all parts of the oceans today, and at the same time, a nearly invincible survivor.
Những cơ chế sinh tồn này sẽ khiến Mosasaurus trở thành một nỗi kinh hoàng ở mọi vùng biển ngày nay, đồng thời là một loài sinh tồn gần như bất khả chiến bại.
142
Our modern-day Mosasaurus would be an incredibly vicious predator.
Con Mosasaurus của thời hiện đại chúng ta sẽ là một kẻ săn mồi cực kỳ hung dữ.
143
But there's a second, more gentle version that could have evolved as well.
Nhưng còn có một phiên bản thứ hai, nhẹ nhàng hơn, cũng có thể đã tiến hóa theo cách đó.
144
To see how a second version of the Mosasaurus might have evolved, we have to go back again, this time to the Paleogene epic,
Để hiểu cách một phiên bản thứ hai của loài Mosasaurus có thể đã tiến hóa, chúng ta phải quay ngược lại một lần nữa, lần này là đến kỷ Paleogen.
145
spanning 66 million to 23 million years ago.
kéo dài từ 66 triệu đến 23 triệu năm trước.
146
The extinction event 66 million years ago would have kicked off the first tiny change.
Sự kiện tuyệt chủng cách đây 66 triệu năm đã khởi tạo nên những thay đổi nhỏ bé đầu tiên.
147
Mosasauruses were struggling to find sufficiently large prey.
Các loài mosasaur đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm con mồi đủ lớn.
148
Some might have been less skilled at hunting sharks, some of the largest prey available.
Một số con có thể kém kỹ năng hơn trong việc săn cá mập, một trong những con mồi lớn nhất có thể kiếm được.
149
Well, these Mosasauruses may have started to suck up smaller fish, swallowing them whole.
Chà, những con Mosasaurus này có lẽ đã bắt đầu hút những con cá nhỏ hơn và nuốt chửng chúng nguyên con.
150
As they evolved with this diet, there would have been less use for the three rows of sharp teeth
Khi chúng tiến hóa với chế độ ăn này, ba hàng răng sắc nhọn sẽ không còn cần dùng nhiều nữa.
151
that they used to catch and kill larger marine animals.
rằng chúng từng được dùng để bắt và giết các loài động vật biển lớn hơn.
152
Maybe a subset of these mosasaurus began to evolve into filter feeders.
Có lẽ một nhóm nhỏ những con mosasaurus này đã bắt đầu tiến hóa thành loài ăn lọc.
153
The first transition?
Sự chuyển tiếp đầu tiên?
154
Well, possibly a gradual change in skull shape to be more adapted to sucking in rather than chomping on prey.
Chà, có lẽ là sự thay đổi dần dần về hình dạng hộp sọ để thích nghi tốt hơn với việc hút con mồi vào thay vì cắn xé chúng.
155
This type of evolutionary change has been seen in whales.
Loại thay đổi tiến hóa này đã được quan sát thấy ở các loài cá voi.
156
Ancient whales had teeth, but a subset of them underwent evolutionary changes, lost their teeth, and became filter feeders.
Các loài cá voi cổ đại có răng, nhưng một nhóm nhỏ trong số chúng đã trải qua những thay đổi tiến hóa, mất đi răng và trở thành loài ăn lọc.
157
Okay, let's fast forward to 56 million years ago.
Được rồi, hãy cùng quay nhanh về thời điểm 56 triệu năm trước.
158
Temperatures rose in what's called the Paleocene-Eocene Thermal Maximum.
Nhiệt độ tăng lên trong giai đoạn được gọi là cực điểm nhiệt Paleocene-Eocene.
159
Massive volcanic eruptions shot tons of carbon dioxide up into the air, causing temperatures to increase by about 8 degrees Celsius.
Những vụ phun trào núi lửa quy mô lớn đã bắn hàng tấn carbon dioxide vào không khí, khiến nhiệt độ tăng lên khoảng 8 độ C.
160
That's 14 degrees Fahrenheit.
Đó là 14 độ Fahrenheit.
161
The North and South Poles felt like the tropics.
Hai cực Bắc và Nam cảm giác như là vùng nhiệt đới.
162
What would happen with our two different Mosasaurus species during this time?
Điều gì sẽ xảy ra với hai loài Mosasaurus khác nhau của chúng ta trong thời kỳ này?
163
Well, first, let's look at the ferocious Mosasaur.
Chà, trước hết, hãy cùng xem xét con Mosasaur hung dữ.
164
Two different scenarios could play out.
Hai kịch bản khác nhau có thể xảy ra.
165
One possibility is that the Mosasaurus, a giant reptile that thrived in warm temperatures, would have gotten a massive boost in size.
Một khả năng là loài Mosasaurus, một loài bò sát khổng lồ phát triển mạnh trong môi trường nhiệt độ ấm, sẽ có sự gia tăng đáng kể về kích thước.
166
Other reptiles, like crocodiles and turtles, would have thrived as well.
Các loài bò sát khác, như cá sấu và rùa, cũng đã phát triển mạnh mẽ.
167
This Mosasaurus would have fed on whatever prey was available.
Con Mosasaurus này có thể đã ăn bất kỳ con mồi nào có sẵn.
168
Sharks, crocs, turtles.
Cá mập, cá sấu, rùa.
169
They would have gotten larger and larger, reaching 25 to 30 meters in length.
Chúng sẽ ngày càng lớn hơn, đạt chiều dài từ 25 đến 30 mét.
170
In a second scenario, our Mosasaurus might have found the temperature spike challenging.
Trong một kịch bản khác, con Mosasaurus của chúng ta có thể đã gặp khó khăn với sự tăng vọt của nhiệt độ.
171
Ocean waters absorbing more carbon dioxide might have become increasingly acidic.
Nước biển hấp thụ nhiều carbon dioxide hơn có thể đã trở nên ngày càng axit hơn.
172
We know a lot of marine life died off during this period.
Chúng ta biết rằng rất nhiều sinh vật biển đã tuyệt chủng trong giai đoạn này.
173
Lucky for our Mosasaurus, it was already adapted to roam in different parts of the ocean.
Thật may cho con Mosasaurus của chúng ta, nó đã thích nghi để có thể di chuyển khắp các khu vực khác nhau của đại dương.
174
It would have been able to swim in open waters looking for large prey, or it could swim into warmer areas to eat alligators.
Nó có thể đã bơi được ở vùng nước mở để tìm kiếm con mồi lớn, hoặc nó có thể bơi vào những khu vực ấm hơn để ăn cá sấu.
175
Okay, let's have a look at our second Mosasaurus, the gentle giant that's also evolving at this time.
Được rồi, hãy cùng xem xét con Mosasaurus thứ hai của chúng ta, một gã khổng lồ hiền lành cũng đang trong giai đoạn tiến hóa vào lúc này.
176
Its food sources would have been changing.
Các nguồn thức ăn của nó đã thay đổi.
177
During the temperature spike, algae blooms appeared on the coastal waters, food for marine microorganisms like krill.
Trong đợt tăng nhiệt độ đột biến, sự nở hoa của tảo xuất hiện trên các vùng nước ven bờ, là nguồn thức ăn cho các vi sinh vật biển như loài nhuyễn thể krill.
178
The gentle giant's signature sharp teeth would have first become narrow and spiky, acting like a type of mesh.
Những chiếc răng sắc nhọn đặc trưng của loài khổng lồ hiền hòa này lúc đầu sẽ trở nên hẹp và nhọn, hoạt động giống như một loại lưới lọc.
179
And then over time, they would have transformed into a sieve-like structure, enabling the mosasaurus to feed on tiny sea creatures like plankton and krill,
Và sau đó theo thời gian, chúng đã biến đổi thành cấu trúc giống như cái rây, cho phép mosasaurus ăn các sinh vật biển nhỏ như sinh vật phù du và tôm nhảy.
180
filtering them out from the seawater.
lọc chúng ra khỏi nước biển.
181
Now, after this heating event 56 million years ago, temperatures began to cool down, but then rose to their previous levels during the Eocene Optimum.
Bây giờ, sau sự kiện nóng lên này xảy ra 56 triệu năm trước, nhiệt độ bắt đầu giảm xuống, nhưng sau đó lại tăng lên mức độ trước đó trong thời kỳ Cực đại Eocene.
182
But both our mosasauruses with newly evolved traits would be experts in getting through this hot period.
Nhưng cả hai con mosasaurus của chúng ta với những đặc điểm mới tiến hóa đều sẽ là những chuyên gia vượt qua giai đoạn nóng bức này.
183
This would be a repeat of what each species had done before.
Điều này sẽ lặp lại những gì mỗi loài đã từng làm trước đây.
184
The vicious mosasaurus would swim the oceans and the gentle giant would feed on the krill.
Loài mosasaurus hung dữ sẽ bơi khắp các đại dương còn loài khổng lồ hiền hòa thì ăn sinh vật phù du.
185
34 million years ago.
34 triệu năm trước.
186
Temperatures on Earth gradually declined until about 34 million years ago.
Nhiệt độ trên Trái Đất giảm dần cho đến khoảng 34 triệu năm trước.
187
Both species of Mosasaurus would have thrived using their different survival strategies.
Cả hai loài Mosasaurus đều đã phát triển mạnh nhờ các chiến lược sinh tồn khác nhau của chúng.
188
One would have become a more ruthless killing machine, and the other would have mirrored the evolution of whales, getting large eating plankton and krill.
Một loài sẽ tiến hóa thành cỗ máy giết người tàn nhẫn hơn, còn loài kia sẽ lặp lại quá trình tiến hóa của cá voi, phát triển kích thước lớn và ăn sinh vật phù du cũng như tôm nhảy.
189
In today's world, the victims of the ruthless Mosasaurus wouldn't just be the casual swimmers and deep sea divers.
Trong thế giới ngày nay, những nạn nhân của loài Mosasaurus tàn nhẫn sẽ không chỉ là những người bơi lội tình cờ và những thợ lặn biển sâu.
190
Smaller fishing boats would get attacked by groups of Mosasaurus.
Những chiếc thuyền câu cá nhỏ hơn sẽ bị các nhóm Mosasaurus tấn công.
191
More about why that would be the case in a second.
Sẽ nói thêm về lý do tại sao lại như vậy ngay sau đây.
192
Because of that behavior, the safest commercial operations in the 21st century would be large fishing boats, the ones built like tanks.
Vì hành vi đó, những hoạt động thương mại an toàn nhất trong thế kỷ 21 sẽ là những tàu đánh cá lớn, loại tàu được chế tạo chắc chắn như xe tăng.
193
But even these bruisers would stay clear of the hunting grounds of these gigantic sea monsters.
Nhưng ngay cả những kẻ hung tợn này cũng sẽ tránh xa khu săn mồi của những quái vật biển khổng lồ này.
194
So what would have made the vicious Mosasaurus evolve as pack hunters?
Vậy thì điều gì đã khiến loài Mosasaurus hung dữ tiến hóa thành những kẻ săn mồi theo bầy đàn?
195
This behavior would have been created by a real evolutionary need.
Hành vi này được hình thành từ một nhu cầu tiến hóa thực sự.
196
The fossil records of Mosasauruses from 66 million years ago don't reveal them to be social creatures.
Các hồ sơ hóa thạch của loài Mosasaurus từ 66 triệu năm trước không cho thấy chúng là những sinh vật sống theo bầy đàn.
197
They would regularly engage in big snout fights, battling for dominance.
Chúng thường xuyên tham gia những trận đấu mũi to, chiến đấu để giành quyền thống trị.
198
But this nasty behavior may have led to their cooperation over time.
Nhưng hành vi khó chịu này có thể đã dẫn đến sự hợp tác của họ theo thời gian.
199
To understand why, let's go to the Neogene period, 23 to 2.6 million years ago.
Để hiểu tại sao lại như vậy, hãy quay lại kỷ Neogene, cách đây từ 23 đến 2,6 triệu năm trước.
200
During this time, the Megalodon evolved, the biggest shark ever, scarfing down 1,200 kilograms of food a day.
Trong thời kỳ này, loài cá mập Megalodon đã tiến hóa thành loài cá mập lớn nhất mọi thời đại, với khả năng tiêu thụ tới 1.200 kg thức ăn mỗi ngày.
201
The Meg would have been a key rival of our Mosasaurus.
Meg sẽ là đối thủ chính của con Mosasaurus của chúng ta.
202
Both the Meg and the Mosasaurus would have been competing for baleen whales, the big marine mammals of that time.
Cả Meg và Mosasaurus đều đã cạnh tranh để săn các loài cá voi có râu, những loài động vật có vú biển lớn thời đó.
203
Maybe in order to compete with the Meg, the Mosasaurus would have opted to be a little more friendly.
Có lẽ để cạnh tranh với Meg, loài Mosasaurus đã chọn cách trở nên thân thiện hơn một chút.
204
Maybe instead of fighting with their own species, they would start to team up for the hunt.
Có lẽ thay vì chiến đấu với đồng loại của mình, chúng sẽ bắt đầu hợp tác để săn mồi.
205
This need for cooperative behavior would have become solidified even more during the first part of the Quaternary Period, 2.6 million years ago.
Nhu cầu về hành vi hợp tác này càng trở nên vững chắc hơn trong giai đoạn đầu của Kỷ Đệ Tứ, cách đây 2,6 triệu năm.
206
around 20 periods of glaciation came and went, greatly stressing the environment and its inhabitants.
khoảng 20 kỳ băng hà đã diễn ra rồi kết thúc, gây ra áp lực lớn lên môi trường và các sinh vật sống trong đó.
207
Now, during this time, the baleen whale, the bread and butter of the apex predator diet, was fighting to survive itself.
Trong thời kỳ này, cá voi tấm sừng, nguồn thức ăn chủ lực của các loài săn mồi đỉnh cao, lại đang phải đấu tranh để tự tồn tại.
208
Competition for food would have intensified even more.
Sự cạnh tranh về nguồn thức ăn sẽ càng trở nên gay gắt hơn nữa.
209
Now, both the mag and the mosasaurus were fundamentally solitary creatures in adulthood.
Bây giờ, cả loài mag và mosasaurus về cơ bản đều là những sinh vật sống đơn độc khi trưởng thành.
210
large, powerful predators usually are.
những kẻ săn mồi lớn và mạnh mẽ thường là vậy.
211
But it's possible that the Mosasauruses that had begun cooperating with each other would have survived better,
Nhưng có thể những con Mosasaurus đã bắt đầu hợp tác với nhau sẽ sống sót tốt hơn,
212
so this trait would have been favored in new generations.
vì vậy đặc điểm này sẽ được ưu tiên ở các thế hệ mới.
213
Maybe it would have just been a small pod with two to three members, but enough to cover the center, front and rear during the kill.
Có lẽ đó chỉ là một nhóm nhỏ với hai đến ba thành viên, nhưng đủ để bao quát khu vực trung tâm, phía trước và phía sau trong quá trình tấn công.
214
In this formation, the Mosasaurus can take on any mighty mags, as well as any great white sharks.
Trong đội hình này, Mosasaurus có thể đối đầu với bất kỳ con cá voi sát thủ hùng mạnh nào, cũng như bất kỳ con cá mập trắng lớn nào.
215
Hunting in a coordinated way and being part of a social group all require a high degree of intelligence.
Việc săn mồi theo cách phối hợp và là một phần của nhóm xã hội đều đòi hỏi trí thông minh ở mức độ cao.
216
Mosasauruses would have grown a bigger brain during this period.
Các loài thằn lằn cá Mosasaurus đã phát triển bộ não lớn hơn trong giai đoạn này.
217
And the result of this behavioral change?
Và kết quả của sự thay đổi hành vi này là gì?
218
The Mosasaurus would have out-competed the Megalodon for food.
Mosasaurus đã cạnh tranh tốt hơn Megalodon để giành nguồn thức ăn.
219
The Meg would have gone extinct 2.6 million years ago,
Loài cá Megalodon đáng lẽ đã tuyệt chủng cách đây 2,6 triệu năm,
220
maybe earlier, as it would have been fighting both the great white sharks and the newly evolved Mosasaurus for food.
có lẽ là sớm hơn, vì nó đã phải cạnh tranh thức ăn với cả cá mập trắng lớn và loài Mosasaurus mới tiến hóa.
221
the Mosasaurus would have continued to reign supreme, fighting with the sharks to eat the whales.
con Mosasaurus sẽ tiếp tục trị vì tối thượng, chiến đấu với các loài cá mập để giành lấy cá voi làm thức ăn.
222
Plus, Mosasaurus pods would have targeted enormous whale sharks and blue whales, especially if they found one swimming by itself.
Thêm vào đó, các bầy Mosasaurus sẽ nhắm vào những con cá nhám voi và cá voi xanh khổng lồ, đặc biệt là khi chúng phát hiện một con đang bơi đơn độc.
223
And remember, these Mosasaurus are still cannibals, so they might even go after the gentle giant Mosasaurus that evolved.
Và hãy nhớ rằng, những con Mosasaurus này vẫn là loài ăn thịt đồng loại, nên chúng thậm chí có thể tấn công những con Mosasaurus khổng lồ hiền hậu đã tiến hóa.
224
So how would the gentle giant Mosasaurus have fared during the Ice Ages?
Vậy thì loài khủng long biển khổng lồ hiền hòa Mosasaurus sẽ sống sót như thế nào trong Kỷ Băng Hà?
225
well, they would have become even bigger.
thì ra là chúng sẽ còn phát triển lớn mạnh hơn nữa.
226
The gentle giants would have grown exceptionally big during this time, swimming thousands of kilometers to feast on the massive amounts of krill and other nutrients.
Những con khổng lồ hiền hòa sẽ phát triển với kích thước đặc biệt lớn trong thời gian này, bơi hàng nghìn km để ăn no nê với số lượng khổng lồ nhuyễn thể và các chất dinh dưỡng khác.
227
Today, after the last ice age around 11,000 years ago, the modern-day Mosasaurus would grow massive.
Ngày nay, sau kỷ băng hà cuối cùng khoảng 11.000 năm trước, loài Mosasaurus thời hiện đại sẽ phát triển đến kích thước khổng lồ.
228
The oceans would be teeming with large prey for food.
Các đại dương sẽ tràn ngập những con mồi lớn làm nguồn thức ăn.
229
Whales, sharks, dolphins.
Cá voi, cá mập, cá heo.
230
Its body is adapted to roam far and wide to kill prey, so it becomes larger and larger, a huge predator of the 21st century.
Cơ thể của nó thích nghi để có thể đi lang thang khắp nơi để săn mồi, vì vậy nó ngày càng trở nên to lớn, trở thành một kẻ săn mồi khổng lồ của thế kỷ 21.
231
OK, this is the Mosasaurus you saw at the start of this episode.
Được rồi, đây là con Mosasaurus mà bạn đã thấy ở đầu tập phim này.
232
40 meters long, 200 tons, the menace of the sea.
Dài 40 mét, nặng 200 tấn, là mối đe dọa của biển cả.
233
In contrast, the gentle giant Mosasaurus would be found mostly in the coldest waters of the the Antarctic,
Ngược lại, loài khổng lồ hiền hòa Mosasaurus lại chủ yếu sinh sống ở những vùng nước lạnh nhất của Nam Cực,
234
far, far away from its evil twin.
rất, rất xa khỏi người anh em song sinh ác độc của nó.
235
Governments would debate whether to use systematic methods to kill off these modern-day Moes, but ethicists would weigh in against it,
Các chính phủ sẽ tranh luận về việc có nên sử dụng các phương pháp có hệ thống để tiêu diệt những kẻ Moe thời hiện đại này hay không, nhưng các nhà đạo đức học sẽ lên tiếng phản đối điều đó.
236
saying that it's our duty to coexist with other species.
nói rằng chúng ta có nghĩa vụ cùng tồn tại với các loài khác.
237
A consensus would emerge allowing the Mosasaurus its hunting grounds separate from us humans.
Một sự đồng thuận sẽ xuất hiện, cho phép Mosasaurus có những vùng săn mồi riêng biệt, tách biệt với loài người chúng ta.
238
And the two giant Mosasaurus species would be essential to keeping our modern ocean environment in balance.
Và hai loài Mosasaurus khổng lồ sẽ đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì sự cân bằng cho môi trường đại dương hiện đại của chúng ta.
239
The vicious Mosasaurus would weed out the weak and sick large marine animals, keeping ocean populations healthy.
Loài Mosasaurus hung dữ sẽ loại bỏ những động vật biển lớn yếu ớt và ốm yếu, giúp duy trì sự khỏe mạnh cho các quần thể sinh vật đại dương.
240
Similar to sharks, the Mosasaurus would hunt large predators like the grouper, which in turn hunts herbivorous fish.
Tương tự như cá mập, Mosasaurus sẽ săn các loài săn mồi lớn như cá mú, loài mà lại săn các loài cá ăn thực vật.
241
With these populations maintained at the right levels, algae growth is kept in check and coral reefs flourish.
Khi các quần thể này được duy trì ở mức độ phù hợp, sự phát triển của tảo sẽ được kiểm soát và các rạn san hô sẽ phát triển mạnh mẽ.
242
And for our safety, as our technology improves, humans would find ways of using sonar to spot these beasts ahead of time,
Và vì sự an toàn của chúng ta, khi công nghệ ngày càng cải tiến, con người sẽ tìm ra cách sử dụng sóng siêu âm để phát hiện những con quái vật này từ trước.
243
map out where they fish, and plot out other areas for us to hang out.
vạch ra khu vực họ đánh cá, và đánh dấu những khu vực khác để chúng ta đi chơi.
244
Meanwhile, the fashion industry's never-ending need for lizard skin bags and clothes would result in the targeting of the gentle giant Mosasaurus.
Trong khi đó, nhu cầu không bao giờ kết thúc của ngành thời trang đối với túi xách và quần áo làm từ da thằn lằn sẽ dẫn đến việc loài khổng lồ hiền hòa Mosasaurus trở thành mục tiêu săn bắt.
245
They would be hunted to near extinction.
Chúng sẽ bị săn đuổi đến mức gần tuyệt chủng.
246
Now, as their population dwindled, whales would grow larger and take over their ecological niche.
Bây giờ, khi số lượng của chúng suy giảm, các loài cá voi sẽ phát triển lớn hơn và chiếm giữ vị trí sinh thái của chúng.
247
And the day of reckoning is coming because at its size, the vicious Mosasaurus would be consuming so many large marine animals.
Và ngày báo ứng đang đến gần bởi với kích thước của mình, con Mosasaurus hung ác sẽ tiêu thụ rất nhiều loài động vật biển lớn.
248
And the bigger it gets, the more it hunts.
Và càng lớn lên, nó càng săn mồi nhiều hơn.
249
Maybe the only way to combat this creature is to pit it against a titanoboa that never went extinct.
Có lẽ cách duy nhất để chống lại sinh vật này là đem nó đối đầu với một con Titanoboa chưa bao giờ tuyệt chủng.
250
But that sounds like a story for another WHAT IF.
Nhưng có vẻ như đó là một câu chuyện dành cho tập WHAT IF khác.
Tải Ứng Dụng
Mọi thứ bạn cần để nói trôi chảy
Chấm điểm AIChấm từng câu nói
Luyện IPAThành thạo mọi âm
Từ vựngMở rộng vốn từ
Game Từ vựngHọc qua chơi
Cùng kênh
B21
What If a Needle Hit The Earth At The Speed Of Light?
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B21
Earth Becomes a Moon | What If Saturn Took Over?
Daily ConversationWorking Adults
B22
What If Megalodon Fought a 13-Meter Titanoboa in the Swamp?
TeensDaily ConversationWorking Adults
B22
8 Ancient Animals Scarier Than Dinosaurs
Daily ConversationWorking Adults
B22
You Are Alive to Watch the Space Station Fall From the Sky
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B23
What If a Megalodon Shark Fought the Kraken?
Daily ConversationWorking Adults
B21
What If Gravity Got 1% Stronger Every Second?
Daily ConversationWorking Adults
B23
What If the Kraken Was Real?
Daily ConversationWorking Adults
B23
What If you Could See the 4th Dimension?
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B27
What If Russia Started World War 3?
Daily ConversationWorking Adults
B22
What If You Were Swallowed ALIVE by a 60-Foot Sperm Whale?
Daily ConversationWorking Adults
B13
What If | Channel Trailer | An Epic Exploration Of Possibilities
University StudentsWorking Adults
B24
What If the Megalodon Shark Fought the Leviathan Whale?
University Students
B17
What If the Megalodon Shark Fought the Mosasaurus?
University Students
B24
What If The Megalodon Never Stopped Evolving?
University Students
B21
What Happened After the DEADLIEST Asteroid Hit Earth?
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B23
What If We Had To Rebuild Human Society From Scratch?
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B26
What If We Built Vertical Farms?
IELTS PrepTOEFL PrepUniversity Students
B23
What If You Lived on Mars 1 Billion Years Ago?
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B23
What If Dinosaurs Never Stopped Evolving for 66 Million Years?
Daily ConversationUniversity Students
FOR YOU
Video gợi ý
B25
5 câu
Spending a Day on Earth 200 Million Years Ago
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B23
181 câu
What If the Titanoboa Never Stopped Evolving for 55 Million Years?
Daily ConversationUniversity Students
B2559
16 câu
What If You Never Slept?
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B21
172 câu
Why The Entire Ocean Is Terrified of Sperm Whales
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B23
159 câu
What If Jurassic Park Was Real? THEY ESCAPED
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B21
148 câu
The Mosquito Like You've Never Seen It – 3D Animation
University StudentsWorking Adults
B22
112 câu
Fossils of a Giant Superpredator Found in Antarctica
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B24
38 câu
Coral Bleaching: A Marine Biologist Explains
American AccentBritish AccentIELTS PrepUniversity StudentsWorking Adults
B21
226 câu
Why Pandas Are Impressively Bad at Existing
IELTS PrepUniversity StudentsWorking Adults
B23
358 câu
What’s Wrong With Eating Humans?
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B23
48 câu
Hyenas: The Misunderstood Predators (Quiz Edition)
Daily ConversationUniversity Students
Từ vựng và ghi chú luyện nói cho bài học này
Bài luyện nói trình độ B2 này dựa trên video “What If the Mosasaurus Never Went Extinct?”. Những từ được nhắc lại nhiều nhất trong bài: mosasaurus, ocean, shark, prey. Video này có 250 câu và 3418 từ để luyện shadowing. Phần lời nói dài 23:40. Người nói giữ tốc độ đều, khoảng 144 từ mỗi phút, vừa sức để nói đuổi theo. Chỉ 75% số từ nằm trong 3.000 từ tiếng Anh thông dụng nhất, nên từ vựng khá khó.
Từ vựng quan trọng trong video
15 từ khó nhất trong video, kèm phiên âm và nghĩa:
| Từ | Phiên âm | Nghĩa |
|---|---|---|
| prey danh từ | /pɹeɪ/ | mồi |
| whale danh từ | /ˈweɪl/ | cá voi, cá ông |
| gentle tính từ | /ˈd͡ʒɛntl̩/ | nhẹ nhàng |
| predator danh từ | /ˈpɹɛd.ə.tɚ/ | động vật ăn thịt |
| trait danh từ | /tɹeɪt/ | đặc điểm, đặc tính |
| meter danh từ | /ˈmitəɹ/ | cái đo, người đo |
| lizard danh từ | /ˈlɪzɚd/ | thằn lằn |
| alga danh từ | /ˈæl.ɡə/ | tảo |
| roam động từ | /ɹoʊm/ | lang thang |
| ruthless tính từ | /ˈɹuːθləs/ | tàn nhẫn |
| dolphin danh từ | /ˈdɑlf.ɪn/ | cá heo |
| evolutionary tính từ | /ˌiː.vəˈluː.ʃən.ɛɹ.i/ | tiến hóa |
| turtle danh từ | /ˈtɝtl̩/ | rùa |
| shallow tính từ | /ˈʃæloʊ/ | nông, cạn |
| plankton danh từ | /ˈplæŋ(k).tən/ | sinh vật phù du |
Cụm động từ bạn sẽ nghe
| Từ | Nghĩa |
|---|---|
| come back động từ | trở lại, trở về |
| go back động từ | trở lại |
Ngữ pháp trong video
Những cấu trúc người nói dùng nhiều nhất, kèm đúng cụm từ trong video:
| Cấu trúc | Trong video |
|---|---|
| Thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn have/has been + -ing — việc bắt đầu từ trước và vẫn đang tiếp tục | I've been playing · have been changing · have been competing |
| “Used to” used to + động từ — thói quen hoặc tình trạng trong quá khứ nay không còn | used to smell · used to catch |
| Câu bị động be + quá khứ phân từ — nhấn vào việc xảy ra, không phải người làm | were ambushed · be swallowed · was presented |
| Thì hiện tại hoàn thành have/has + quá khứ phân từ — việc đã xảy ra nhưng còn liên quan đến hiện tại | have incorporated · have been · they've lived |
Phát âm cần chú ý
Người nói dùng 18 dạng rút gọn, ví dụ wouldn't, didn't, don't. Hãy nói theo dạng ngắn đúng như bạn nghe.
- Âm “th”: ruthless /ˈɹuːθləs/, thrive /θɹajv/, myth /mɪθ/
- Âm “sh” và “zh”: extinction /ɪkˈstɪŋkʃən/, vicious /ˈvɪʃəs/, evolutionary /ˌiː.vəˈluː.ʃən.ɛɹ.i/, shallow /ˈʃæloʊ/, ferocious /fəˈɹoʊʃəs/
- Từ dài — đặt trọng âm cho đúng: evolutionary /ˌiː.vəˈluː.ʃən.ɛɹ.i/, inhabitant /ɪnˈhæb.ɪ.tənt/, incorporate /ɪŋˈkɔɹ.pɚ.eɪt/, adaptation /ˌæd.æpˈteɪ.ʃən/, independently /ˌɪndɪˈpɛndəntli/
Những âm người Việt thường gặp khó:
- Cụm phụ âm cuối — đọc đủ từng âm, đừng nuốt âm cuối: evolve /ɪˈvɑlv/, extinct /ɪkˈstɪŋkt/, thrive /θɹajv/, adapt /əˈdæpt/, apex /ˈeɪ.pɛks/
- Âm /tʃ/, /dʒ/ và /ʒ/ — tiếng Việt không có, đừng đọc thành “ch” hay “gi”: gentle /ˈd͡ʒɛntl̩/, jaw /d͡ʒɔː/, emerge /ɪˈmɝd͡ʒ/
- Âm /æ/ — mở miệng rộng hơn âm “e”: alga /ˈæl.ɡə/, adapt /əˈdæpt/, shallow /ˈʃæloʊ/, plankton /ˈplæŋ(k).tən/, bladder /ˈblædɚ/
Cách luyện với video này
- Nghe hết video một lần, chưa cần nói, và ghi lại những từ bạn chưa biết.
- Nói đuổi từng câu ở tốc độ bình thường, lặp lại mỗi câu đến khi nhịp của bạn khớp với người nói.
- Ghi âm giọng mình rồi so với bản gốc, chú ý các từ như prey, whale, gentle.
Phương Pháp Shadowing Là Gì?
Shadowing là kỹ thuật học ngôn ngữ có cơ sở khoa học, ban đầu được phát triển cho chương trình đào tạo phiên dịch viên chuyên nghiệp và được phổ biến rộng rãi bởi nhà đa ngôn ngữ học Dr. Alexander Arguelles. Nguyên lý cốt lõi đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả: bạn nghe tiếng Anh của người bản xứ và lặp lại to ngay lập tức — như một "cái bóng" (shadow) đuổi theo người nói với độ trễ chỉ 1–2 giây. Khác với luyện ngữ pháp hay học từ vựng bị động, Shadowing buộc não bộ và cơ miệng phải đồng thời xử lý và tái tạo ngôn ngữ thực tế. Các nghiên cứu khoa học xác nhận phương pháp này cải thiện đáng kể phát âm, ngữ điệu, nhịp điệu, nối âm, kỹ năng nghe và độ lưu loát khi nói — đặc biệt hiệu quả cho người luyện IELTS Speaking và muốn giao tiếp tiếng Anh tự nhiên như người bản ngữ.