Özne ve nesne soruları

Who ve what, özneyi (eylemi kimin ya da neyin yaptığını) ya da nesneyi (eylemden kimin ya da neyin etkilendiğini) sorabilir. Bu iki tür soru farklı kurulur.

• Özneyi soran soru: Who / What + fiil (düz cümle gibi). do / does / did yok.
• Nesneyi soran soru: Who / What + do / does / did + özne + yalın fiil — normal bir soru gibi.

Soru kelimesi öznenin yerini alır, bu yüzden kelime sırası düz cümledeki gibi kalır: sadece özneyi who / what ile değiştir. Fiil zamanını korur — Simple Present'ta -s, geçmişte geçmiş zaman hali.

• Who lives in that big house on the corner?

  Köşedeki o büyük evde kim oturuyor?

• What happened? Why is everyone shouting?

  Ne oldu? Neden herkes bağırıyor?

• Who taught you to swim?

  Sana yüzmeyi kim öğretti?

• Which bus goes to the airport?

  Havaalanına hangi otobüs gidiyor?

• How many people came to the party?

  Partiye kaç kişi geldi?

• which / whose / how many + isim özne olduğunda da aynısı geçerli.
• Özne olan who / what, cevap birkaç kişi olsa bile genellikle tekil fiil alır: Who wants more rice? (Who want…? değil).
• Zamana ait yardımcı fiil kalır; sadece do / does / did eklemezsin: Who is coming tonight? · Who can help me? · Who has seen my keys?

Soru kelimesi nesne olduğunda soru diğer sorular gibi kurulur: soru kelimesi + yardımcı fiil + özne + fiil. Simple tense'lerde yardımcı fiil do / does / did'dir.

• Who did you meet at the party?

  Partide kiminle tanıştın?

• What did you buy at the market yesterday?

  Dün pazardan ne aldın?

• What does this word mean?

  Bu kelime ne demek?

• Who are you waiting for?

  Kimi bekliyorsun?

Soru kelimesi bir edatın nesnesiyse, edat genellikle sona gider: Who are you talking to? What are you looking at? To whom…? sadece resmî yazı içindir.

• Who told you? — My sister told me.

  Sana kim söyledi? — Kız kardeşim söyledi. (söyleyen kişi soruluyor)

• Who did you tell? — I told my sister.

  Kime söyledin? — Kız kardeşime söyledim. (dinleyen kişi soruluyor)

• What made you so angry?

  Seni bu kadar kızdıran ne?

• What did you make for dinner?

  Akşam yemeği için ne yaptın?

💡Kendine sor: soru kelimesi eylemi yapan mı? Evetse (Who called you?), do / does / did yok. Eylemi başka biri yapıyorsa (Who did you call?), o kişiden önce do / does / did koy.

💡Bazen did'i vurgulayarak Who did break it? dendiğini duyabilirsin — tartışırken ya da cevapta ısrar ederken. Bu özel bir vurgudur; normal bir özne sorusunda did olmaz.

• ✗Who did break the vase?

  ✓Who broke the vase?

  Özneyi soran soru: did yok.

• ✗What did happen to your car?

  ✓What happened to your car?

  What özne: did yok.

• ✗Who live next door to you?

  ✓Who lives next door to you?

  Özne olan who → -s'li tekil fiil.

• ✗Who you are waiting for?

  ✓Who are you waiting for?

  Nesneyi soran soru: yardımcı fiil özneden önce gelir.

• ✗Who you called last night?

  ✓Who did you call last night?

  Simple Past'ta nesneyi soran soru did ister.

• ✗What did make you so angry?

  ✓What made you so angry?

  What özne: did yok.