just / already / yet / ever ile present perfect

Bu beş sözcük Present Perfect ile sık kullanılır. Just, already, ever, never have/has ile V3'ün arasına gelir; yet ise cümlenin sonuna gelir.

💡Already ve yet, fiil ile nesnesinin arasına girmez: I've already finished my homework ya da I've finished my homework already — I've finished already my homework değil. yet için de aynısı: I haven't finished my lunch yet.

1. just = çok kısa bir süre önce

• Is Nam there? — No, sorry, he's just gone out.

  Nam orada mı? — Hayır, kusura bakma, az önce çıktı.

• Hurry up! The film has just started.

  Acele et! Film yeni başladı.

2. already = bir şey olmuş bile, çoğu zaman birinin beklediğinden daha önce

• Don't cook for me. I've already eaten.

  Bana yemek yapma. Ben zaten yedim.

• Have you already finished? That was quick!

  Bitirdin mi bile? Ne çabuk! (soruda already = şaşkınlık)

3. yet = şimdiye kadar — olumsuz cümlede “henüz … değil”, soruda “… oldu mu?” anlamına gelir. Olmasını beklediğin bir şey için kullanılır.

• I haven't booked the tickets yet.

  Biletleri henüz ayırtmadım.

• Have you finished your essay yet?

  Kompozisyonunu bitirdin mi?

• I still haven't heard from the bank.

  Bankadan hâlâ ses çıkmadı. (still haven't, yet'ten daha sabırsız duyulur)

💡Beklediğin bir şeyin olup olmadığını sormak için yet kullan: Have you eaten yet? (already değil). Kısa cevap Not yet. olur. Standart İngiliz İngilizcesinde yet, Present Perfect ile kullanılır (I haven't eaten yet); Amerikalılar konuşmada çoğu zaman Simple Past da kullanır (aşağıya bak).

Ever, hayatın boyunca şimdiye kadarki deneyimi sorar. “Hiçbir zaman” demek için never kullan. Never zaten olumsuzdur, yanına not ekleme.

• Have you ever ridden a motorbike? — Yes, I have. / No, never.

  Hiç motosiklete bindin mi? — Evet, bindim. / Hayır, hiç binmedim.

• My grandmother has never owned a smartphone.

  Büyükannemin hiç akıllı telefonu olmadı.

• I've never seen such a beautiful beach.

  Hiç bu kadar güzel bir plaj görmedim.

• It's the best pho I've ever had.

  Bu, şimdiye kadar yediğim en iyi pho. (olumlu cümlede ever: çoğu zaman en üstünlük sıfatından sonra)

It's / This is the first (second, third…) time + Present Perfect. Türkçede burada şimdiki zaman kullanılır (“ilk kez pho yapıyorum”), ama İngilizcede have/has + V3 gerekir. Anlatı geçmişteyse It was the first time + had + V3 olur.

• This is the first time I've cooked pho.

  İlk kez pho yapıyorum. (the first time I cook değil)

• It's the third time you've asked me that today!

  Bunu bana bugün üçüncü kez soruyorsun!

• It was the first time I had seen the sea.

  Denizi ilk kez görüyordum. (geçmişteki bir anlatı → had + V3)

Bir yere gitmiş olma deneyimi için been kullan (gitti ve döndü). Gone, kişinin gittiği ve henüz dönmediği anlamına gelir.

• Tam has never been to a football match.

  Tam hiç futbol maçına gitmedi.

• Where's Dad? — He's gone to the market. He'll be back soon.

  Babam nerede? — Pazara gitti. Birazdan döner.

• I've just been to the gym. I'm exhausted!

  Spor salonundan yeni geldim. Bittim!

Amerikan İngilizcesinde, özellikle konuşmada, just, already ve yet ile çoğu zaman Simple Past kullanılır. İkisi de doğrudur; sınavlarda ya da İngiliz kullanımını izlediğinde Present Perfect güvenli seçimdir.

• I've just seen your message. / I just saw your message.

  Mesajını az önce gördüm. (İngiliz / Amerikan)

• Have you eaten yet? / Did you eat yet?

  Yemek yedin mi? (İngiliz / Amerikan)

• ✗I have finished already my homework.

  ✓I have already finished my homework.

  already, have ile V3'ün arasına (ya da sona) gelir; fiil ile nesnesinin arasına değil.

• ✗She hasn't called me already.

  ✓She hasn't called me yet.

  Olumsuz cümlede yet kullanılır.

• ✗I haven't finished yet my lunch.

  ✓I haven't finished my lunch yet.

  yet sona gelir.

• ✗He has never went abroad.

  ✓He has never been abroad.

  has + V3; bir yolculuk deneyimi için been kullan.

• ✗I haven't never tried sushi.

  ✓I've never tried sushi.

  never zaten olumsuzdur — yanına not ekleme.

• ✗It's the first time I see snow.

  ✓It's the first time I've seen snow.

  it's the first time'dan sonra Present Perfect kullanılır.