Amaç: in order to / so that

Bir amacı — birinin bir şeyi neden yaptığını — söylemek için İngilizcede birkaç seçenek vardır. Önemli olan arkasından ne geldiğidir: bir fiil, bir yan cümle (özne + fiil) ya da bir isim.

💡Türkçedeki “öğrenmek için” yüzünden çok yaygın bir hata, amaç için for + fiil kullanmaktır (I came here for learn English). Fiille to / in order to kullan: I came here to learn English. For isimle gelir: I came here for the course.

1. To + fiil — en yaygın yol, özellikle konuşmada

• I called the shop to check if they had my size.

  Bedenim var mı diye öğrenmek için mağazayı aradım.

• Why are you learning English? — To get a better job.

  Neden İngilizce öğreniyorsun? — Daha iyi bir iş bulmak için.

2. In order to / so as to — amacı vurgular, daha resmîdir. Yazıda, iş e-postalarında ve sunumlarda yaygındır; so as to biraz daha da resmîdir.

• Minh moved to Hanoi in order to find work.

  Minh iş bulmak için Hanoi'ye taşındı.

• Staff must wear gloves so as to protect their hands.

  Personel ellerini korumak için eldiven giymek zorundadır.

3. Olumsuz: in order not to / so as not to + fiil — not, to'dan önce gelir.

• I set two alarms in order not to miss my flight.

  Uçağımı kaçırmamak için iki alarm kurdum.

• She whispered so as not to wake her parents.

  Ailesini uyandırmamak için fısıldayarak konuştu.

💡Amaç için tek başına not to kulağa tuhaf gelir (I left early not to miss the bus). so as not to, in order not to ya da so that … won't / wouldn't de.

Arkasından özne + fiil geldiğinde so that kullan — özellikle amaç başka biriyle ilgiliyse ya da can / will gerekiyorsa. Şimdi ya da gelecekteki amaç → can, will (ya da Simple Present); geçmişteki amaç → could, would.

• I'll send you a map so that you can find the house easily.

  Evi kolayca bulabilmen için sana bir harita göndereceğim.

• Take an umbrella so that you don't get wet.

  Islanmaman için şemsiye al.

• Dad bought a bigger car so that we could travel together.

  Babam birlikte seyahat edebilelim diye daha büyük bir araba aldı. (geçmiş → could)

• We spoke quietly so that we wouldn't wake the baby.

  Bebeği uyandırmamak için sessizce konuştuk. (geçmiş → wouldn't)

Günlük konuşmada that'i atabilirsin: Speak up so everyone can hear. Bunu bir sonuç bildiren , so (bu yüzden) ile karıştırma: I was tired, so I went to bed. — bu bir amaç değil.

Eylemi başka birinin ya da bir şeyin yapması gerektiğini söylemek için in order for + kişi / şey + to + fiil kullan (resmî): In order for the plan to work, everyone has to help.

• We stopped for petrol. = We stopped to get petrol.

  Benzin almak için durduk.

• This app is for booking train tickets.

  Bu uygulama tren bileti almak için. (bir şeyin ne için kullanıldığı)

• ✗I came here for learn English.

  ✓I came here to learn English.

  Fiille amaç → to + fiil, for değil.

• ✗She works two jobs for paying her rent.

  ✓She works two jobs to pay / in order to pay her rent.

  For + -ing bir şeyin ne işe yaradığını anlatır, bir kişinin neden bir şey yaptığını değil.

• ✗Speak slowly so that everyone understand.

  ✓Speak slowly so that everyone can understand.

  So that + özne + can/will…

• ✗We left at 5 a.m. so as not miss the boat.

  ✓We left at 5 a.m. so as not to miss the boat.

  Tam ifade so as not to + fiil'dir.

• ✗Yesterday we took a taxi so that we can arrive on time.

  ✓Yesterday we took a taxi so that we could arrive on time.

  Geçmiş → could.

• ✗I left early not to miss the bus.

  ✓I left early so as not to / in order not to miss the bus.

  Amaç için tek başına not to kulağa tuhaf gelir.