บทที่ 100 · ด่านที่ 8: คำคุณศัพท์ คำกริยาวิเศษณ์ และบุพบท
Phrasal verbs
ปานกลางรูปแบบและการใช้
give up, find out, end up, come up with — กริยา + particle ที่มีความหมายเฉพาะของตัวเอง
1.Phrasal verb คืออะไร
Phrasal verb = กริยา + particle (คำเสริม): up, down, in, out, on, off, away, back, over… บางครั้งเดาความหมายจากคำแต่ละคำได้ บางครั้งทั้งวลีก็มีความหมายใหม่โดยสิ้นเชิง
| ประเภทความหมาย | ตัวอย่าง | ความหมาย |
|---|---|---|
| ตรงตัว เดาง่าย | sit down, come in, go out | นั่งลง เข้ามา ออกไปข้างนอก |
| ความหมายใหม่ ต้องจำ | give up, find out, put off | เลิกพยายาม ค้นพบ เลื่อนออกไป |
| วลีเดียว หลายความหมาย | take off | ถอด (เสื้อผ้า รองเท้า) · ขึ้นจากพื้น (เครื่องบิน) |
Please come in and sit down.
เชิญเข้ามานั่งก่อนเลย
My dad gave up smoking last year.
พ่อของฉันเลิกสูบบุหรี่เมื่อปีที่แล้ว
I just found out that Lan is moving to Japan.
ฉันเพิ่งรู้ว่าลานกำลังจะย้ายไปญี่ปุ่น
We ran out of rice, so we had noodles.
ข้าวหมด เราเลยกินบะหมี่แทน
2.ความหมายที่พบบ่อยของ particle
Particle ไม่ได้มีความหมายชัดเจนเสมอไป แต่บางความหมายก็โผล่มาซ้ำแล้วซ้ำอีก — รู้ไว้จะช่วยให้เดา Phrasal verb ใหม่ ๆ ได้
| Particle | ความหมายที่พบบ่อย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| up | เพิ่มขึ้น; จนหมด อย่างสมบูรณ์ | turn up, go up, eat up, fill up |
| down | ลดลง ต่ำลง | turn down, slow down, calm down |
| on / off | เริ่ม / หยุดทำงาน; สวม / ถอด | turn on, turn off, put on, take off |
| out | ออกไปข้างนอก; จนไม่เหลือ; ค้นพบ | go out, run out, find out |
| back | กลับ คืน | come back, give back, call back |
| away | จากไป; เอาออก เก็บเข้าที่ | go away, throw away, put away |
3.มีกรรมหรือไม่มีกรรม
Phrasal verb บางคำไม่มีกรรม: get up, wake up, grow up, break down, set off, take off (เครื่องบิน), come back, go on
I usually get up at six.
ฉันมักตื่นนอนตอนหกโมง
Our car broke down on the highway.
รถของเราเสียกลางทางหลวง
I grew up in a small village near Hue.
ฉันเติบโตในหมู่บ้านเล็ก ๆ ใกล้เว้
บางคำใช้ได้ทั้งสองแบบ จะมีกรรมหรือไม่มีก็ได้:
I woke up at 7. / Can you wake me up at 7?
ฉันตื่นตอนเจ็ดโมง / ช่วยปลุกฉันตอนเจ็ดโมงได้ไหม
Don't give up! / I've given up sugar.
อย่ายอมแพ้! / ฉันเลิกกินน้ำตาลแล้ว
4.แยกได้และแยกไม่ได้
Phrasal verb แบบแยกได้: กรรมที่เป็นคำนามวางหน้าหรือหลัง particle ก็ได้ แต่กรรมที่เป็นคำสรรพนาม (it, them, me, him…) ต้องอยู่ตรงกลาง
| กริยา | กรรมเป็นคำนาม | กรรมเป็นคำสรรพนาม |
|---|---|---|
| turn off | turn off the light / turn the light off | turn it off (ไม่ใช่: turn off it) |
| pick up | pick up the kids / pick the kids up | pick them up |
| put on | put on your jacket / put your jacket on | put it on |
| throw away | throw away the box / throw the box away | throw it away |
| give back | give back the money / give the money back | give it back |
กฎทอง: กับ Phrasal verb แบบแยกได้ คำสรรพนามต้องอยู่ตรงกลางเสมอ — turn it off, pick me up, try them on เวลาพูด มักลงเสียงหนักที่ particle: turn it OFF, pick me UP — จึงต้องออกเสียงท้ายคำให้ชัด
แบบแยกไม่ได้: กรรมต้องอยู่หลังทั้งวลีเสมอ แม้เป็นคำสรรพนาม: look after, look for, get over, come across, run into, take after Phrasal verb สามคำก็ใช้หลักเดียวกัน: run out of, look forward to, get on with, come up with, put up with
My grandma looks after me when my parents are at work.
ยายดูแลฉันตอนพ่อแม่ไปทำงาน
She takes after her mother.
เธอเหมือนแม่ของเธอ
I ran into an old friend at the supermarket.
ฉันบังเอิญเจอเพื่อนเก่าที่ซูเปอร์มาร์เก็ต
I'm looking forward to seeing you.
ฉันตั้งตารอที่จะได้เจอคุณ (to เป็นบุพบท → seeing)
We need to come up with a better idea.
เราต้องคิดไอเดียที่ดีกว่านี้ให้ออก
เปิดพจนานุกรมสำหรับผู้เรียนดู: ถ้า sth / sb อยู่ตรงกลาง (turn sth off) กริยานั้นแยกได้ ถ้าอยู่ท้าย (look after sb) แยกไม่ได้
5.Phrasal verb กับกริยาที่เป็นทางการกว่า
Phrasal verb มีอยู่ทุกที่ในภาษาพูดและงานเขียนไม่เป็นทางการ ส่วนข้อความทางการ (อีเมลงาน เรียงความ รายงาน) มักใช้กริยาคำเดียวที่ความหมายใกล้เคียงกัน ถูกทั้งสองแบบ — เลือกตามสถานการณ์
| Phrasal verb | กริยาคำเดียว (เป็นทางการกว่า) | ความหมาย |
|---|---|---|
| find out | discover | รู้ ค้นพบข้อเท็จจริง |
| put off | postpone | เลื่อนออกไป |
| come up with | think of / suggest | คิดไอเดียออก |
| turn down | refuse / reject | ปฏิเสธ |
| look into | investigate | ตรวจสอบ สืบสวน |
| go up | increase / rise | สูงขึ้น เพิ่มขึ้น |
6.ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
Please turn off it.Please turn it off.
คำสรรพนามอยู่ระหว่างกริยากับ particle
My grandma looks me after.My grandma looks after me.
look after แยกไม่ได้
This shirt is too old. I'm going to throw away it.This shirt is too old. I'm going to throw it away.
คำสรรพนามอยู่ตรงกลาง
She found up the truth from her sister.She found out the truth from her sister.
ค้นพบ = find out; particle ต่างกันความหมายก็ต่างกัน
I'm looking forward to see you.I'm looking forward to seeing you.
to ตรงนี้เป็นบุพบท → -ing
My dad gave up to smoke.My dad gave up smoking.
give up + -ing
ตัวอย่าง
- Who will look after your dog when you're away?
- It's cold outside. Put on your jacket.
- My dad gave up smoking last year.
- The TV is too loud. Can you turn it down?
