Luyện nói tiếng Anh bằng Shadowing qua video: Why Haven't We Domesticated Monkeys?
Đang tạo bài học...
1
This video is brought to you by FarmKind. More about them at the end of the video.
2
About 70 years ago, a new fad caught on: pet monkeys.
3
At one point, more than a million Americans had monkeys in their homes.
4
But things didn’t go well.
5
Hi, I’m David, and this is MinuteEarth.
6
You can turn any wild animal into a pet; you just capture it and keep it.
7
But while some wild animals are naturally good pets –because they are gentle and don’t get too bothered by humans– most are just too wild.
8
But we humans have figured out a way to turn some of those wilder wild animals into good pets –and even human helpers– through the process of domestication.
9
But not monkeys, because not all animals are equally domesticatable.
10
Like, if you were to pick a good monkey to domesticate, you’d probably pick a capuchin like my friend Garfunkle here, who is just plain adorable –and smart and agile enough to maybe even help out.
11
The first step toward domestication would be to capture a bunch of capuchins.
12
Which would be hard enough, but you also have to keep them captured.
13
And while some animals –like sheep and chickens– do just fine in confinement, capuchins are dextrous escape artists who are really hard to keep locked up in simple pens.
14
You might end up with no monkeys at all.
15
But say you could somehow make capuchin-proof pens, you’d then need to carefully breed the monkeys to select for the traits you want – and to get rid of the ones you don’t.
16
And then you’d have to keep doing that over hundreds of generations.
17
Animals like pigs can start giving birth when they're 6 months old, and can have 3 litters a year of 10 piglets each.
18
So it’s a relatively quick process to select for the traits you want.
19
But capuchins take four years to mature and only have one baby every two years or so.
20
So it would take a really, really long time to breed capuchins with the traits we want.
21
But even if you had that kind of time, there’s one additional problem: diseases.
22
Since capuchins have immune systems that are really similar to our own, they can give us all sorts of diseases, and maybe even brew up new primate plagues.
23
So a capuchin domestication project would likely be a giant mess.
24
That said, we have managed to domesticate the horse, which shares 2 of the 3 of those domestication difficulties.
25
But horses had traits that could revolutionize transportation and farming and warfare, literally shaping our modern world, so at least in that case it paid off to go through the trouble of domesticating them.
26
But the endgame for capuchins, on the other hand, would simply be cute pets – or maybe a helping hand; domesticating them just wouldn’t be worth the trouble – if it would even be possible at all.
27
So what did happen with all those undomesticated pet monkeys that Americans brought into their homes?
28
Well, it was monkey mayhem; within just a few years, primate sanctuaries started popping up to house all the monkeys people could no longer handle.
29
It turns out that when it comes to keeping animals, it’s mo’ monkey, mo’ problems.
30
Of the animals we have been able to domesticate, some have become companions, some have become workers, and some have become, well, food.
31
And while we here at MinuteEarth disagree about whether it’s ok to eat animals in general, we all agree that no animal deserves to be kept in cruel conditions like those on factory farms.
32
That’s where FarmKind comes in: Based on thousands of hours of expert research, they recommend the best charities that are working to end factory farming, so you can trust any donation you make through them will make a real difference.
33
Your donation goes straight to charities that are freeing millions of animals from cruelty like battery cages, painful procedures without anaesthetic and inhumane slaughter.
34
We’ve donated to FarmKind, and if you feel able, we’d love for you to join us.
35
The link is in the description: Use code minuteearth, and your donation will get a 50% boost.
36
Plus, FarmKind doesn't take a cut of your donation: Their operating costs and this sponsorship are entirely grant-funded, so 100% of your donation can go directly to charity.
37
So check them out and, together, let’s make the world just a little bit kinder.
📺 Cùng kênh
B27
Why Do India And China Have So Many People?
IELTS PrepTOEFL PrepUniversity Students
B22
Where Did Earth's Water Come From?
IELTS PrepTOEFL PrepUniversity Students
B29
The Heaviest Part of a Forest Is NOT What You Think
IELTS PrepTOEFL PrepUniversity Students
C19
Why Don't Blue Whales Eat Fish?
IELTS PrepTOEFL PrepUniversity Students
B22
Why We Faint (When Other Animals Don't)
TOEFL PrepUniversity Students
C13
How To Kill A Volcano
University StudentsWorking Adults
C13
Three Specific Ways AI Could Kill Us All
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
C168
Why is it Hot Underground?
IELTS PrepTOEFL PrepUniversity Students
C12
MinuteEarth Explains: Cats vs Dogs
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
C13
Why Don't Snakes Poison Themselves?
IELTS PrepTOEFL PrepUniversity Students
C16
The Best Dragon (According to Science)
University StudentsWorking Adults
C18
How High Can Birds Fly?
IELTS PrepTOEFL PrepUniversity Students
C13
Why Do Rivers Curve?
IELTS PrepTOEFL PrepUniversity Students
B2Why Do We Have More Boys Than Girls?
University Students
B2MinuteEarth Explains: Microbes
IELTS PrepTOEFL PrepUniversity Students
B2Why Don't Our Bones Keep Growing Forever?
TOEFL PrepUniversity Students
B2Could This Thing *Really* Fly?
University Students
C1There’s Really Only One Way To Die
IELTS PrepTOEFL PrepUniversity Students
B2You've Been Misled About The Water Cycle
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B2What I Learned on Monkey Island
University StudentsWorking Adults
✨ Video gợi ý
B21
21 câu
How to Trick Monkey Brain To Like Doing Hard Things (Dopamine Detox)
Business EnglishUniversity StudentsWorking Adults
B21
226 câu
Why Pandas Are Impressively Bad at Existing
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B11
4 câu
Baby Monkey in Prague – level 3
High School StudentsUniversity StudentsWorking Adults
B21
222 câu
How Fire Made Us Human
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B21
47 câu
The Parrot Whisperer Can Fix Your Bird Woes
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B23
53 câu
Cambridge IELTS 17 Test 4 Reading passage 1
IELTS PrepTOEFL PrepCambridge Exam Prep
B26
61 câu
RE3 Unit 3A
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
B21
90 câu
Control Your Mind Before It Destroys Your Life | Monk And Cat Story |
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
C11
431 câu
How Did Humans Domesticate Corn?
IELTS PrepTOEFL PrepUniversity Students
B21
171 câu
Would You Use An Artificial Womb? (I Would)
American AccentIELTS PrepTOEFL PrepUniversity Students
B21
99 câu
How to Survive the Most Aggressive Animals
Daily ConversationUniversity StudentsWorking Adults
Từ vựng và ghi chú luyện nói cho bài học này
Bài luyện nói trình độ B2 này dựa trên video “Why Haven't We Domesticated Monkeys?”. Những từ được nhắc lại nhiều nhất trong bài: animal, monkey, capuchin, pet, donation. Video này có 37 câu và 734 từ để luyện shadowing. Phần lời nói dài 3:37. Người nói nói nhanh, khoảng 203 từ mỗi phút, nên sẽ có nhiều chỗ nối âm và nuốt âm. Chỉ 80% số từ nằm trong 3.000 từ tiếng Anh thông dụng nhất, nên từ vựng khá khó.
Từ vựng quan trọng trong video
15 từ khó nhất trong video, kèm phiên âm và nghĩa:
| Từ | Phiên âm | Nghĩa |
|---|---|---|
| monkey danh từ | /ˈmʌŋki/ | khỉ |
| domesticate động từ | /dəˈmɛ.stɪ.keɪt/ | thuần hoá |
| donation danh từ | /doʊˈneɪʃən/ | sự tặng |
| trait danh từ | /tɹeɪt/ | đặc điểm, đặc tính |
| primate danh từ | /ˈpɹaɪmeɪt/ | động vật có tay, động vật linh trưởng |
| endgame danh từ | /ˈɛnd.ɡeɪm/ | cuối ván, tàn cuộc |
| helper danh từ | /ˈhɛlpɚ/ | phó thủ |
| plague danh từ | /plɛɡ/ | dịch hạch |
| donate động từ | /ˈdoʊˌneɪt/ | quyên góp |
| warfare danh từ | /ˈwɔɹfɛɹ/ | chiến tranh |
| cruel tính từ | /ˈkɹuːəl/ | độc ác |
| companion danh từ | /kəmˈpæn.jən/ | bầu bạn |
| cage danh từ | /keɪd͡ʒ/ | lồng, cái lồng |
| pig danh từ | /ˈpɪɡ/ | heo, lợn |
| gentle tính từ | /ˈd͡ʒɛntl̩/ | nhẹ nhàng |
Ngữ pháp trong video
Những cấu trúc người nói dùng nhiều nhất, kèm đúng cụm từ trong video:
| Cấu trúc | Trong video |
|---|---|
| Thì hiện tại hoàn thành have/has + quá khứ phân từ — việc đã xảy ra nhưng còn liên quan đến hiện tại | have figured · have managed · have been |
| Câu bị động be + quá khứ phân từ — nhấn vào việc xảy ra, không phải người làm | is brought · be kept |
Phát âm cần chú ý
Người nói dùng 12 dạng rút gọn, ví dụ you'd, don't, didn't. Hãy nói theo dạng ngắn đúng như bạn nghe.
- Âm “sh” và “zh”: donation /doʊˈneɪʃən/, revolutionize /ˌɹɛv.əˈl(j)u.ʃəˌnaɪz/, sheep /ˈʃiːp/
- Từ dài — đặt trọng âm cho đúng: domesticate /dəˈmɛ.stɪ.keɪt/, anesthetic /ˌænəsˈθɛtɪk/, revolutionize /ˌɹɛv.əˈl(j)u.ʃəˌnaɪz/, sanctuary /ˈsæŋkt͡ʃuˌɛɹi/, adorable /əˈdoɹ.əˌbəl/
Những âm người Việt thường gặp khó:
- Âm /tʃ/, /dʒ/ và /ʒ/ — tiếng Việt không có, đừng đọc thành “ch” hay “gi”: capuchin /ˈkæp.ə.t͡ʃɪn/, sanctuary /ˈsæŋkt͡ʃuˌɛɹi/, cage /keɪd͡ʒ/, gentle /ˈd͡ʒɛntl̩/
- Âm /æ/ — mở miệng rộng hơn âm “e”: capuchin /ˈkæp.ə.t͡ʃɪn/, anesthetic /ˌænəsˈθɛtɪk/, sanctuary /ˈsæŋkt͡ʃuˌɛɹi/, companion /kəmˈpæn.jən/
- Phụ âm cuối — bật rõ âm cuối của từ: domesticate /dəˈmɛ.stɪ.keɪt/, trait /tɹeɪt/, primate /ˈpɹaɪmeɪt/, breed /ˈbɹiːd/, anesthetic /ˌænəsˈθɛtɪk/
Cách luyện với video này
- Nghe hết video một lần, chưa cần nói, và ghi lại những từ bạn chưa biết.
- Bắt đầu ở tốc độ 0,75×, nói đuổi từng câu, rồi quay lại tốc độ bình thường khi đã quen.
- Ghi âm giọng mình rồi so với bản gốc, chú ý các từ như monkey, domesticate, donation.
Phương Pháp Shadowing Là Gì?
Shadowing là kỹ thuật học ngôn ngữ có cơ sở khoa học, ban đầu được phát triển cho chương trình đào tạo phiên dịch viên chuyên nghiệp và được phổ biến rộng rãi bởi nhà đa ngôn ngữ học Dr. Alexander Arguelles. Nguyên lý cốt lõi đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả: bạn nghe tiếng Anh của người bản xứ và lặp lại to ngay lập tức — như một "cái bóng" (shadow) đuổi theo người nói với độ trễ chỉ 1–2 giây. Khác với luyện ngữ pháp hay học từ vựng bị động, Shadowing buộc não bộ và cơ miệng phải đồng thời xử lý và tái tạo ngôn ngữ thực tế. Các nghiên cứu khoa học xác nhận phương pháp này cải thiện đáng kể phát âm, ngữ điệu, nhịp điệu, nối âm, kỹ năng nghe và độ lưu loát khi nói — đặc biệt hiệu quả cho người luyện IELTS Speaking và muốn giao tiếp tiếng Anh tự nhiên như người bản ngữ.