By

Gebruik by + vervoermiddel om te zeggen hoe je reist: by car, by bus, by train, by plane, by taxi, by bike, by boat; ook by air, by sea, by road. Na by komt geen lidwoord en geen my / the.

• I usually go to work by bus.

  Ik ga meestal met de bus naar mijn werk.

• We travelled to Hue by train.

  We zijn met de trein naar Hue gereisd.

Maar lopen is on foot. En als er a / the / my / his… vóór het vervoermiddel staat, gebruik je geen by: dan gebruik je in (car, taxi) of on (bus, train, plane, bike).

by zegt ook hoe iets gedaan wordt: by email, by post (Amerikaans: by mail), by phone, by card, by bank transfer. Voor geld in briefjes en munten zeg je in cash (of pay cash).

• Can you send me the file by email?

  Kun je me het bestand per e-mail sturen?

• Can I pay by card? — Sorry, we only take cash.

  Kan ik met de kaart betalen? — Sorry, we nemen alleen contant geld aan.

• I paid for the tickets in cash.

  Ik heb de kaartjes contant betaald. (niet: by cash)

• by mistake = per ongeluk, zonder het te willen
• by accident / by chance = niet gepland, toevallig
• by hand = met de hand gemaakt of gedaan, niet door een machine
• by + -ing = de manier waarop je iets doet (zie de les “Voorzetsel + -ing”)
• by myself / by yourself / by herself… = alleen, zonder hulp

• Sorry, I took your umbrella by mistake.

  Sorry, ik heb per ongeluk jouw paraplu meegenomen.

• We met by chance at the market.

  We kwamen elkaar toevallig tegen op de markt.

• These bags are made by hand.

  Deze tassen zijn met de hand gemaakt.

• She learned English by watching films.

  Ze heeft Engels geleerd door films te kijken.

• Did you make this cake by yourself?

  Heb je deze taart helemaal zelf gemaakt?

💡Let op: het Nederlandse met de bus is in het Engels by bus (of on the bus), niet “with the bus”. With gebruik je juist voor een werktuig dat je in je hand houdt: cut it with a knife, write with a pen. By is voor vervoer en de algemene manier: by bus, by email, by hand.

by + een tijdstip = niet later dan dat tijdstip — op dat moment of ervoor. Het is een deadline. Vergelijk until = iets gaat door tot dat tijdstip (zie de les “By of until”).

• Please finish the report by Friday.

  Maak het verslag alsjeblieft uiterlijk vrijdag af. (niet later dan vrijdag)

• I'll be home by six, I promise.

  Ik ben uiterlijk om zes uur thuis, dat beloof ik.

• You must return the book by Monday.

  Je moet het boek uiterlijk maandag terugbrengen. (deadline)

• You can keep the book until Monday.

  Je mag het boek tot maandag houden. (je houdt het de hele tijd, tot maandag)

by + een persoon zegt wie iets geschreven of gemaakt heeft: a poem by Nguyen Du, a song by Trinh Cong Son, a film by… In de lijdende vorm geeft by de persoon of het ding aan dat de handeling uitvoert (zie de les “Lijdende vorm”).

• The Tale of Kieu is a famous poem by Nguyen Du.

  Het verhaal van Kieu is een beroemd gedicht van Nguyen Du.

• Have you read anything by Haruki Murakami?

  Heb je weleens iets van Haruki Murakami gelezen?

• This picture was painted by my grandfather.

  Dit schilderij is door mijn opa geschilderd.

• The village was hit by a storm last night.

  Het dorp is gisteravond door een storm getroffen.

Let op: a picture by my grandfather = hij heeft het geschilderd; a picture of my grandfather = het laat hem zien. Voor de schrijver of maker gebruik je by, niet of of from.

by = vlak naast, bij (lijkt op next to / beside): by the window, by the door, by the sea, by the river.

• She always sits by the window.

  Ze zit altijd bij het raam.

• We stayed in a small hotel by the sea.

  We logeerden in een klein hotel aan zee.

by + een getal zegt hoeveel iets veranderde of hoe groot een verschil was. Het staat vaak na increase, rise, go up, fall, drop, win, lose, miss…

• The price of rice went up by 10% last year.

  De rijstprijs is vorig jaar met 10% gestegen.

• We lost the match by two goals.

  We verloren de wedstrijd met twee doelpunten verschil.

• I missed the bus by a minute.

  Ik miste de bus op een minuut na.

• Nog een paar vaste uitdrukkingen: by the way (om een nieuw onderwerp te beginnen), one by one (een voor een), little by little (langzaam, geleidelijk), step by step (stap voor stap).
• paid by the hour = per gewerkt uur betaald; a room 4 metres by 5 metres = een kamer van 4 × 5 m.

• ✗She goes to school by the bike.

  ✓She goes to school by bike.

  by + vervoermiddel krijgt geen lidwoord.

• ✗We went to Vung Tau by my dad's car.

  ✓We went to Vung Tau in my dad's car.

  Met my/his/the → in (car) / on (bus, bike).

• ✗We came here by foot.

  ✓We came here on foot.

  Lopen: de standaarduitdrukking is on foot.

• ✗This picture was painted from my grandfather.

  ✓This picture was painted by my grandfather.

  Wie de handeling uitvoert in een zin in de lijdende vorm → by.

• ✗You must return the book until Monday.

  ✓You must return the book by Monday.

  Een deadline → by; until betekent doorgaan tot.

• ✗He cut the cake by a knife.

  ✓He cut the cake with a knife.

  Een werktuig → with.