Tính từ đuôi -ed và -ing

Nhiều tính từ chỉ cảm xúc đi thành cặp, cùng gốc từ một động từ (bore, interest, tire, excite…). Dạng -ed nói người cảm thấy thế nào; dạng -ing tả người, vật hay việc gây ra cảm xúc đó.

• The film was boring, so I was bored.

  Phim chán nên tôi thấy chán. (phim gây ra cảm giác → boring; tôi cảm thấy → bored)

• Lan is interested in the course because it's really interesting.

  Lan quan tâm đến khóa học vì nó thật sự thú vị.

• After a tiring day at work, I'm too tired to cook.

  Sau một ngày làm việc mệt nhọc, tôi mệt quá không nấu nổi.

💡Tiếng Việt dùng chung một từ: “Tôi chán” và “Phim chán” đều là “chán”. Tiếng Anh thì tách đôi: người cảm thấy → bored, thứ gây ra → boring. Trước khi chọn, hãy tự hỏi: chủ ngữ cảm thấy hay gây ra cảm xúc?

Dùng -ing cho người không sai, nhưng nghĩa khác hẳn: I'm bored = tôi thấy chán; I'm boring = tôi làm người khác thấy chán (tôi là người nhạt nhẽo). Tương tự, She's interested = cô ấy quan tâm; She's interesting = cô ấy là người thú vị.

• Minh talks about his car all the time. He's so boring.

  Minh suốt ngày nói về cái xe của anh ấy. Anh ấy chán ngắt.

• Our new teacher is really interesting — we never get bored in her class.

  Cô giáo mới rất thú vị — trong giờ của cô, chúng tôi chẳng bao giờ thấy chán.

• I was confused because his explanation was so confusing.

  Tôi bối rối vì anh ấy giải thích khó hiểu quá.

• Stop clicking your pen — it's really annoying!

  Đừng bấm bút nữa — khó chịu lắm!

Một vài khuôn mẫu rất hay gặp:

• Tính từ -ed sau be, feel, get, look, seem: I feel relaxed, she got bored, you look worried.
• Tính từ -ed thường đi với một giới từ cố định: interested in, bored with (văn nói hay dùng bored of), excited about, worried about, surprised at / by, disappointed with / by, tired of (= chán ngấy), frightened / scared of. Xem thêm bài “Tính từ + giới từ”.
• Tính từ -ing hay đứng trước danh từ để tả sự vật, sự việc: a boring meeting, an exciting match, surprising news.
• find + vật + tính từ -ing để nói cảm nhận của mình: I find this app confusing.

• I'm really excited about the trip to Da Lat.

  Tôi rất háo hức về chuyến đi Đà Lạt.

• My parents get worried when I come home late.

  Bố mẹ tôi lo lắng mỗi khi tôi về nhà muộn.

• Hoa is tired of eating instant noodles every day.

  Hoa chán ngấy cảnh ngày nào cũng ăn mì gói. (tired of = chán ngấy, không phải “mệt”)

• We watched an exciting match last night.

  Tối qua chúng tôi xem một trận đấu rất hấp dẫn.

• Do you find English grammar confusing?

  Bạn có thấy ngữ pháp tiếng Anh khó hiểu không?

Đuôi -ed của tính từ đọc giống đuôi quá khứ của động từ: /ɪd/ sau âm t, d (interested, excited, disappointed); /t/ sau âm vô thanh như k, s, ʃ (shocked, relaxed, embarrassed); /d/ sau các âm còn lại (bored, tired, surprised, annoyed, confused, worried, frightened).

💡Người Việt hay nuốt âm cuối, nên bored dễ nghe thành bore, relaxed thành relax — người nghe sẽ tưởng bạn nói một động từ. Hãy bật rõ âm /d/ hoặc /t/ ở cuối từ.

• ✗I'm boring. Let's go out.

  ✓I'm bored. Let's go out.

  Nói cảm xúc của mình → -ed. I'm boring = mình làm người khác chán.

• ✗The match was very excited.

  ✓The match was very exciting.

  Trận đấu gây ra cảm xúc → -ing.

• ✗I'm interesting in music.

  ✓I'm interested in music.

  Mình là người quan tâm → interested in.

• ✗This map is so confused.

  ✓This map is so confusing.

  Tấm bản đồ làm người xem bối rối → -ing.

• ✗I was very embarrassing when I fell over.

  ✓I was very embarrassed when I fell over.

  Cảm giác của mình → -ed.

• ✗I'm very tiring today.

  ✓I'm very tired today.

  Mình thấy mệt → tired; tiring là việc làm mình mệt.