Bài 117 · Chặng 10: Cấu trúc nâng cao
“Not only … but also”
Nâng caoCông thức & cách dùng
not only … but (also) … — thêm ý thứ hai mạnh hơn
1.Cấu trúc
not only A but (also) B = “không những A mà còn B”. Người nói đưa ra ý A, rồi thêm ý B — thường mạnh hơn hoặc bất ngờ hơn. A và B có thể là tính từ, danh từ, động từ, cụm giới từ hay cả một mệnh đề.
| Nối hai… | Ví dụ |
|---|---|
| tính từ | The room was not only cheap but also spotless. |
| danh từ | She speaks not only Vietnamese but also Korean. |
| động từ | He not only cooked dinner but also washed up. |
| cụm giới từ | The app is popular not only in Vietnam but also in Thailand. |
| mệnh đề (có đảo ngữ) | Not only did the bus leave late, but it also broke down. |
Tiếng Việt nói “không những… mà còn…”, nên nhiều bạn dịch “mà còn” thành and also. Trong tiếng Anh, not only đi cặp với but: not only … but (also) …, không phải “not only … and also”.
2.Giữ hai vế cân đối
Phần đứng sau not only và phần đứng sau but also nên cùng loại, cùng dạng: tính từ với tính từ, động từ cùng thì với động từ cùng thì, to V với to V. Đặt not only ngay trước phần được so sánh.
Minh not only fixed my bike but also cleaned it.
Minh không những sửa xe cho tôi mà còn lau sạch nó. (fixed … cleaned: cùng quá khứ đơn)
I enjoy not only cooking but also eating.
Tôi không chỉ thích nấu mà còn thích ăn.
She wants not only to travel but also to work abroad.
Cô ấy không chỉ muốn đi du lịch mà còn muốn làm việc ở nước ngoài.
I like not only tea but also coffee.
Tôi không chỉ thích trà mà còn thích cả cà phê. (not only đặt trước tea để cân với coffee)
Khi nói, người bản xứ đôi khi đặt lệch (I not only like tea but also coffee) và người nghe vẫn hiểu. Nhưng trong văn viết và bài thi, cách cân đối mới được xem là chuẩn.
3.Not only đứng đầu câu: đảo ngữ
Để nhấn mạnh hơn, có thể đưa Not only lên đầu câu. Khi đó vế đầu phải đảo ngữ — trợ động từ đứng trước chủ ngữ như trong câu hỏi. Vế sau giữ trật tự bình thường: but + chủ ngữ + (trợ động từ) + also + động từ.
| Câu gốc dùng | Đảo ngữ với Not only |
|---|---|
| be | Not only is the flat small, but it's also noisy. |
| hiện tại đơn → do / does | Not only does he speak Thai, but he also teaches it. |
| quá khứ đơn → did | Not only did the shop cancel my order, but it also kept my money. |
| động từ khuyết thiếu: can / will / should… | Not only can she sing, but she can also dance. |
| hiện tại hoàn thành → have / has | Not only have prices gone up, but salaries have also fallen. |
Mượn do / does / did thì động từ chính quay về nguyên mẫu: Not only does he speak (không: speaks), Not only did the shop cancel (không: cancelled). Tiếng Việt không có đảo ngữ nên đây là chỗ dễ quên nhất. Mẹo: viết vế đầu thành câu hỏi Yes/No (Does he speak Thai?) rồi đặt Not only lên trước.
Dạng đảo ngữ trang trọng và nhấn mạnh hơn — hay gặp trong văn viết, bài phát biểu, tin tức. Khi trò chuyện, người ta hay nói đơn giản hơn: He's not only clever — he's really kind too.
4.Các biến thể
- Vị trí của also: đứng ngay sau but ở dạng ngắn (but also cheap); khi vế sau là mệnh đề đầy đủ thì also đứng sau chủ ngữ, trước động từ thường hoặc sau trợ động từ / be: but she also coaches…, but it was also…, but she can also….
- Có thể bỏ also: not only cheap but delicious. Hoặc thay also bằng as well / too ở cuối câu.
- Văn nói thân mật đôi khi bỏ cả but: Not only is it cheap, it's also good for you.
- Khi nối hai chủ ngữ, động từ hoà hợp với chủ ngữ gần nhất (B).
- So với both … and (xem bài “Both / either / neither”): both A and B đặt hai ý ngang nhau; not only A but also B nhấn vào B.
The soup is not only cheap but really tasty.
Món súp không những rẻ mà còn rất ngon. (bỏ also)
Not only did he apologise, but he paid for the damage as well.
Anh ấy không chỉ xin lỗi mà còn đền tiền thiệt hại nữa.
Not only the kids but also their dad was soaked.
Không chỉ bọn trẻ mà cả bố chúng cũng ướt sũng. (động từ theo their dad)
Both the kids and their dad were soaked.
Cả bọn trẻ lẫn bố chúng đều ướt sũng. (both … and → số nhiều)
5.Lỗi thường gặp
The flat is not only small and also very dark.The flat is not only small but also very dark.
Not only đi với but (also), không đi với and.
Not only she is clever, but she is also hard-working.Not only is she clever, but she is also hard-working.
Not only đứng đầu câu → đảo trợ động từ.
Not only does he speaks Korean, but he also speaks Thai.Not only does he speak Korean, but he also speaks Thai.
Sau does dùng nguyên mẫu.
Not only we visited Hue, but we also went to Hoi An.Not only did we visit Hue, but we also went to Hoi An.
Quá khứ đơn mượn did để đảo ngữ.
She not only sings but also dancing.She not only sings but also dances.
Hai vế phải cùng dạng.
He not only plays the guitar but also he sings.He not only plays the guitar but also sings. / … but he also sings.
Sau but also chỉ đặt phần cân với vế đầu; muốn giữ chủ ngữ thì đặt also sau nó.
Ví dụ
- She speaks not only English but also Korean.
- This app is not only free but also easy to use.
- The new phone is not only lighter but also cheaper than the old one.
- Bao not only fixed my bike yesterday but also cleaned it.
